ChucDanh.comChức Danh
Chức danh dịch vụ, bán lẻ, nhà hàng khách sạn

Barista và bartender khác nhau thế nào: pha chế cà phê, pha chế quầy bar

Barista pha chế cà phê và đồ uống không cồn, bartender pha chế ở quầy bar, chủ yếu đồ có cồn. Phân biệt thêm mixologist, sommelier và cách ghi chức danh.

A young Vietnamese barista pours steamed milk into a cup at a wooden coffee counter in early morning, close side view of hands, soft golden window light

Barista là người pha chế cà phê và các đồ uống không cồn tại quầy cà phê; bartender là người pha chế và phục vụ đồ uống tại quầy bar, phần lớn là đồ uống có cồn như cocktail, rượu, bia. Tiếng Việt gọi chung cả hai là "nhân viên pha chế", và chính chữ chung này làm CV, tin tuyển, hợp đồng hay viết lẫn.

Hai nghề dùng chung vài kỹ năng như đong đếm chính xác, giữ quầy sạch, nói chuyện với khách, nhưng kiến thức nền và môi trường làm việc khác nhau đáng kể. Bài này phân biệt hai chức danh, thêm những tên gần như mixologist, sommelier, head barista, bar manager, và chỉ cách ghi đúng khi bạn làm ở quán bán cả cà phê lẫn cocktail.

Barista và bartender: bảng phân biệt

Bảng so theo những thứ bạn quan sát được trong một ca làm việc:

Tiêu chíBaristaBartender
Đồ uống chínhEspresso, cà phê pha máy, pha phin, pha thủ công, trà, đồ uống từ sữaCocktail, rượu mạnh, rượu vang theo ly, bia, đồ uống không cồn kèm
Thiết bị chínhMáy espresso, máy xay, dụng cụ pha thủ côngBình lắc, ly đong, dụng cụ khuấy, kho rượu quầy
Giờ làm thường gặpSáng đến chiều tốiChiều tối đến khuya
Kiến thức nềnHạt, rang, xay, chiết xuất, sữaRượu nền, công thức cocktail, phục vụ đồ uống có cồn có trách nhiệm
Nơi làmQuán cà phê, sảnh khách sạn, chuỗi đồ uốngQuầy bar, nhà hàng, khách sạn, tiệc
Cấp trên thường gặpHead barista, quản lý quánHead bartender, bar manager
Trách nhiệm đặc thùGiữ chất lượng đồng đều mỗi lyTừ chối phục vụ khách say hoặc chưa đủ tuổi theo quy định

Ở quán chỉ bán trà sữa, nước ép, sinh tố, người đứng quầy thường được gọi là nhân viên pha chế đồ uống, tiếng Anh drink maker hoặc beverage attendant. Gọi họ là barista không sai hẳn, nhưng làm người đọc nghĩ đến kỹ năng pha espresso mà công việc không đòi hỏi.

Nghĩa gốc của hai chữ và vì sao không dịch "barista" thành "bartender"

Barista là chữ tiếng Ý, trong tiếng Ý vốn chỉ người đứng quầy bar nói chung, vì quán bar ở Ý bán cả cà phê lẫn rượu. Khi chữ này sang tiếng Anh, nó được hiểu hẹp lại là người pha cà phê chuyên nghiệp. Bartender là chữ tiếng Anh, ghép từ bar và tender, nghĩa là người coi quầy bar.

Vì nghĩa đã tách trong tiếng Anh, dịch barista thành bartender, hay ngược lại, đều làm người đọc hiểu sai nghề của bạn. Một người pha cà phê bốn năm gửi hồ sơ ghi bartender sẽ bị gọi phỏng vấn cho quầy cocktail ca đêm. Một người từng đứng quầy bar khách sạn ghi barista sẽ bị hỏi về độ chiết xuất espresso.

Tiếng Việt có chữ "pha chế" đủ rộng cho cả hai. Khi cần rõ, thêm đối tượng: "pha chế cà phê", "pha chế quầy bar", "pha chế đồ uống có cồn". Trên CV và hợp đồng, nên ghi theo dạng Nhân viên pha chế cà phê (Barista) hoặc Nhân viên pha chế quầy bar (Bartender), có đủ cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh để ai đọc cũng hiểu.

Có người gọi bartender là "bartender" ngay cả trong hợp đồng tiếng Việt. Không sai, vì từ này đã khá quen, nhưng hợp đồng là văn bản pháp lý, nên có tên tiếng Việt đi kèm.

Những tên gần với hai nghề: mixologist, sommelier, barback

Mixologist. Người sáng tạo công thức cocktail, chú trọng nguyên liệu, kỹ thuật và phong cách. Ở nhiều quầy bar, mixologist là bartender có kinh nghiệm lâu, được giao xây thực đơn đồ uống. Đây không phải bậc chính thức trên sơ đồ; nhiều nơi dùng như một danh hiệu.

Sommelier. Chuyên viên rượu vang, tư vấn khách chọn vang hợp món, quản lý hầm vang của nhà hàng. Sommelier làm ở phòng ăn, không đứng quầy bar pha chế. Ở nhà hàng cao cấp, sommelier báo cáo cho quản lý nhà hàng hoặc giám đốc ẩm thực.

Barback. Phụ quầy bar: mang đá, rửa ly, bổ sung rượu, dọn quầy cho bartender. Tiếng Việt hay gọi là phụ bar. Đây là bậc vào nghề, giống phụ bếp trong bếp.

Coffee roaster. Người rang cà phê. Một số barista chuyển sang rang, nhưng đây là nghề khác: làm ở xưởng rang, không đứng quầy phục vụ khách. Đừng ghép hai tên làm một nếu bạn chỉ tham gia rang thử vài mẻ.

Tea master, tea specialist. Người chuyên về trà, pha trà theo nghi thức hoặc tư vấn trà. Ở quán trà chuyên, đây là vị trí riêng, không gọi là barista.

Đứng ở đâu trong sơ đồ quán và khách sạn

Ở chuỗi cà phê: Barista → Barista trưởng ca hoặc head barista → Quản lý quán → Quản lý khu vực. Head barista giữ chuẩn pha chế của quán, hiệu chỉnh máy xay mỗi sáng, dạy barista mới; họ không nhất thiết quản lý người theo nghĩa hành chính.

Ở quầy bar độc lập: Barback → Bartender → Head bartender → Bar manager → Chủ quán. Bar manager lo thực đơn đồ uống, nhập rượu, chi phí, lịch ca; head bartender điều hành quầy trong ca.

Ở khách sạn, quầy bar là một outlet trong bộ phận ẩm thực: Bartender → Head bartender → Bar manager hoặc outlet manager → F&B manager. Barista ở quán cà phê sảnh khách sạn cũng nằm trong bộ phận này, cùng tầng với phục vụ, báo cáo cho quản lý outlet.

Quan hệ ngang quan trọng nhất của bartender là với bếp, khi cocktail cần nguyên liệu chế biến, và với phòng ăn, khi phục vụ mang đồ uống ra bàn. Barista ở quán cà phê nhỏ thì thường kiêm luôn thu ngân và phục vụ, nên sơ đồ có khi chỉ là Barista → Chủ quán.

Ghi chức danh pha chế trên CV, danh thiếp: mẫu dùng được

Dưới đây là dòng mẫu cho các trường hợp hay gặp, tên quán là giả định:

  • Barista ở chuỗi: Barista, chuỗi cà phê N, ca sáng, phụ trách hiệu chỉnh máy xay, 2 năm.
  • Head barista: Head Barista (barista trưởng), quán cà phê đặc sản O, đào tạo 5 barista mới.
  • Bartender khách sạn: Bartender, quầy bar sân thượng trong khách sạn P, phục vụ khoảng 80 khách mỗi tối.
  • Quán vừa bán cà phê vừa bán cocktail: Nhân viên pha chế (Barista / Bartender), quán Q, ca ngày pha cà phê, ca tối đứng quầy bar.
  • Danh thiếp bar manager: Ngô Đức Huy — Quản lý quầy bar — Bar Manager.
  • Không nên: ghi "Chuyên gia pha chế" hay "Master Barista" khi chưa có chứng nhận hoặc vị trí tương ứng. Nhà tuyển dụng trong nghề nhìn ra ngay.

Nếu bạn có chứng chỉ khoá học pha chế, ghi ở phần chứng chỉ, không gắn vào chức danh. Chức danh là vị trí bạn đã giữ ở một nơi làm việc; chứng chỉ là thứ bạn đã học.

Bạn nên ghi barista, bartender hay cả hai: ba bước

Nhiều người làm ở quán đa năng và không biết ghi gì. Đi qua ba bước:

  1. Tính tỉ lệ giờ: trong một tuần, bao nhiêu giờ bạn pha cà phê, bao nhiêu giờ pha đồ uống có cồn. Tên chính là việc chiếm nhiều giờ hơn.
  2. Xem bạn được đào tạo bài bản phần nào. Nếu quán cử bạn học khoá espresso và hiệu chỉnh máy, kỹ năng barista của bạn có cơ sở. Nếu bạn tự học cocktail qua đồng nghiệp, ghi bartender nhưng mô tả trung thực.
  3. Nghĩ về nơi bạn sắp nộp hồ sơ. Nộp quán cà phê đặc sản thì đưa barista lên trước; nộp quầy bar khách sạn thì đưa bartender lên trước. Cả hai đều đúng sự thật, chỉ khác thứ tự.

Đừng ghi cả hai chỉ để trông nhiều kỹ năng. Người tuyển sẽ hỏi chi tiết về cả hai, và một câu trả lời mơ hồ làm giảm điểm cả phần bạn giỏi thật.

Đọc tin tuyển "nhân viên pha chế" để biết vị trí thật

Tin tuyển trong ngành đồ uống hay chỉ ghi "tuyển pha chế". Vài dấu hiệu sau giúp bạn đoán đúng trước khi đi phỏng vấn:

  • Giờ làm: ca kết thúc sau nửa đêm gần như chắc chắn là quầy bar; ca bắt đầu từ sáu, bảy giờ sáng là quán cà phê.
  • Thiết bị được nhắc đến: máy espresso, máy xay, dụng cụ pha thủ công là barista; bình lắc, kho rượu, công thức cocktail là bartender.
  • Yêu cầu tuổi: quầy bar thường yêu cầu đủ tuổi làm việc với đồ uống có cồn theo quy định và nội quy; quán cà phê ít khi nhắc.
  • Yêu cầu ngoại ngữ: quầy bar khách sạn và khu du lịch thường đòi tiếng Anh giao tiếp vì khách nước ngoài ngồi ngay trước quầy và trò chuyện lâu.
  • Chữ "kiêm": "pha chế kiêm phục vụ", "pha chế kiêm thu ngân" cho thấy quán nhỏ, bạn sẽ làm nhiều việc ngoài pha chế. Đó không phải điều xấu, chỉ cần biết trước để ghi CV về sau cho đúng.
  • Có nhắc đến "trưởng quầy" hay "phụ trách quầy" không: nếu có, vị trí có phần quản lý, tương đương head barista hoặc head bartender.

Nếu tin tuyển không rõ, hỏi thẳng người tuyển ba câu: đồ uống bán chạy nhất là gì, ca làm từ mấy giờ, ai sẽ là người kèm bạn tuần đầu. Ba câu trả lời đủ để biết bạn sẽ là barista hay bartender.

Lỗi hay gặp khi gọi tên vị trí pha chế

Lỗi thứ nhất là dùng "bartender" cho mọi người đứng quầy pha chế, kể cả quán chỉ bán cà phê. Ở nhiều quán, chữ bartender được chọn vì nghe hiện đại, nhưng khi nhân viên chuyển việc, CV ghi bartender lại kéo họ về phía quầy bar mà họ chưa từng làm.

Lỗi thứ hai là ghi "Barista" trên bảng tên cho nhân viên mới học việc hai tuần. Khách hỏi về hạt, về độ rang, người mới lúng túng, và khách nghĩ quán thiếu chuyên nghiệp. Nhiều quán dùng bảng tên "Học việc pha chế" hoặc "Barista tập sự" trong tháng đầu, vừa trung thực vừa được khách thông cảm hơn.

Lỗi thứ ba là gộp sommelier vào bartender. Một nhà hàng có người chuyên tư vấn vang mà ghi tên là bartender làm mất phần chuyên môn của người đó. Ngược lại, bartender có kiến thức vang tốt vẫn không nên ghi sommelier nếu chưa từng quản lý danh mục vang hay hầm rượu.

Lỗi thứ tư là bỏ trống tên tiếng Việt trong hợp đồng, chỉ ghi chữ tiếng Anh. Khi có tranh chấp, văn bản tiếng Việt là căn cứ chính.

Câu hỏi thường gặp

Barista tiếng Việt là gì?

Barista là nhân viên pha chế cà phê, người pha espresso, cà phê pha máy, pha thủ công và đồ uống từ sữa tại quầy. Trong hợp đồng tiếng Việt nên ghi nhân viên pha chế cà phê kèm chữ barista trong ngoặc để rõ nghĩa.

Bartender có phải chỉ pha rượu không?

Phần lớn là đồ uống có cồn như cocktail, rượu, bia, nhưng bartender cũng pha đồ uống không cồn ở quầy bar. Điểm khác chính là bartender làm ở quầy bar, chịu trách nhiệm phục vụ đồ uống có cồn đúng mực, kể cả từ chối khách say.

Mixologist có cao hơn bartender không?

Không có bậc chính thức. Mixologist thường là bartender có kinh nghiệm, chuyên sáng tạo công thức cocktail. Một số quầy bar dùng tên này cho người làm thực đơn đồ uống, nhưng trên sơ đồ họ vẫn có thể nằm ở tầng bartender hoặc head bartender.

Pha chế trà sữa có gọi là barista không?

Gọi vậy không sai hẳn, nhưng dễ làm người đọc nghĩ đến kỹ năng pha cà phê. Nên ghi nhân viên pha chế đồ uống, tiếng Anh drink maker hoặc beverage attendant, kèm loại đồ uống bạn làm chính để nhà tuyển dụng hiểu đúng.

Sommelier làm việc ở quầy bar phải không?

Thường không. Sommelier làm ở phòng ăn nhà hàng, tư vấn khách chọn rượu vang hợp món và quản lý hầm vang. Họ ít khi pha cocktail. Ở nhà hàng không có sommelier, việc tư vấn rượu có khi do captain hoặc quản lý đảm nhận.

Head barista có phải là quản lý quán không?

Không nhất thiết. Head barista giữ chuẩn pha chế, hiệu chỉnh máy và đào tạo barista, nhưng việc tuyển dụng, lịch ca và doanh thu thường thuộc quản lý quán. Ở quán nhỏ, một người có thể kiêm cả hai vai, khi đó nên ghi rõ cả hai trên CV.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138