Giám đốc chi nhánh là người đứng đầu một chi nhánh của doanh nghiệp, điều hành hoạt động tại chi nhánh và nhân danh doanh nghiệp làm những việc được uỷ quyền. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, chi nhánh là đơn vị phụ thuộc, không có tư cách pháp nhân riêng. Vì vậy giám đốc chi nhánh khác giám đốc công ty ở một điểm gốc: quyền của họ không tự có mà đến từ uỷ quyền của công ty, cụ thể là của người đại diện theo pháp luật.
Trong sơ đồ tổ chức, giám đốc chi nhánh thường thuộc tầng quản lý cấp trung: báo cáo cho tổng giám đốc, giám đốc vùng hoặc giám đốc khối kinh doanh ở trụ sở chính, và quản các trưởng phòng, trưởng bộ phận tại chi nhánh. Phần dưới phân biệt chi nhánh với văn phòng đại diện, giải thích quyền ký, đưa sơ đồ báo cáo, cách dịch sang tiếng Anh và bốn điều nên kiểm khi làm việc với người xưng là giám đốc chi nhánh.
Giám đốc chi nhánh làm phần việc nào
Hình dung một công ty phân phối thiết bị y tế có trụ sở ở phía Nam và chi nhánh ở phía Bắc với ba mươi người. Giám đốc chi nhánh phía Bắc lo bốn việc lớn. Một, giữ doanh số và khách hàng trong vùng: gặp khách lớn, duyệt giá trong hạn mức, quyết ưu tiên giao hàng. Hai, điều hành con người tại chi nhánh: phân công trưởng phòng kinh doanh, kho, kế toán chi nhánh, tham gia tuyển dụng. Ba, giữ kỷ luật tài chính: chi trong ngân sách được duyệt, nộp báo cáo về trụ sở đúng hạn. Bốn, đại diện công ty trước cơ quan, đối tác địa phương trong phạm vi được giao.
Những việc giám đốc chi nhánh thường không tự quyết: đổi chính sách giá chung, mở thêm sản phẩm, vay ngân hàng, ký hợp đồng vượt hạn mức. Các quyết định này nằm ở trụ sở chính.
Phạm vi rộng hẹp tuỳ công ty. Ở ngân hàng, bảo hiểm hay chuỗi bán lẻ, chi nhánh gần như một doanh nghiệp nhỏ, giám đốc chi nhánh có quyền khá rộng. Ở công ty sản xuất, chi nhánh có khi chỉ là điểm bán hàng và kho, giám đốc chi nhánh gần với một trưởng phòng kinh doanh vùng. Cùng một chức danh nhưng tầm việc cách nhau xa, nên khi đọc tin tuyển dụng hãy nhìn quy mô chi nhánh và danh sách quyền đi kèm.
Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh: người đứng đầu gọi là gì
Luật Doanh nghiệp 2020 có ba loại đơn vị nằm ngoài trụ sở chính. Người đứng đầu mỗi loại có tên gọi và phạm vi khác nhau.
| Loại đơn vị | Được làm gì | Người đứng đầu thường gọi là | Tiếng Anh |
|---|---|---|---|
| Chi nhánh | Thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp, kể cả kinh doanh và đại diện theo uỷ quyền | Giám đốc chi nhánh, trưởng chi nhánh | Branch Manager, Branch Director, Head of Branch |
| Văn phòng đại diện | Đại diện theo uỷ quyền, bảo vệ lợi ích doanh nghiệp, không kinh doanh trực tiếp | Trưởng văn phòng đại diện | Chief Representative, Head of Representative Office |
| Địa điểm kinh doanh | Nơi doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể | Thường không có chức danh riêng theo luật; nội bộ gọi cửa hàng trưởng, quản lý điểm | Store Manager, Site Manager |
| Văn phòng đại diện của thương nhân nước ngoài | Xúc tiến, tìm hiểu thị trường, không kinh doanh sinh lời trực tiếp | Trưởng văn phòng đại diện | Chief Representative |
Chief Representative là chức danh hay gặp ở văn phòng đại diện của công ty nước ngoài. Người này không phải "giám đốc" theo nghĩa điều hành kinh doanh, vì văn phòng đại diện không được bán hàng, ký hợp đồng thương mại sinh lời. Dịch Chief Representative thành "giám đốc văn phòng" là dịch lệch; "trưởng văn phòng đại diện" mới sát. Quy định cụ thể về từng loại đơn vị nên tra văn bản hiện hành, vì chi tiết thủ tục có thể đổi.
Quyền ký của giám đốc chi nhánh đến từ đâu
Chi nhánh không có tư cách pháp nhân, nên mọi việc chi nhánh làm đều là việc của doanh nghiệp. Người có quyền đại diện doanh nghiệp theo luật là người đại diện theo pháp luật, thường là tổng giám đốc, giám đốc hoặc chủ tịch công ty. Giám đốc chi nhánh nhận quyền từ người này qua hai đường: quy chế tổ chức, hoạt động của chi nhánh, và giấy uỷ quyền cụ thể.
Giấy uỷ quyền tốt ghi rõ ba thứ: phạm vi (ký hợp đồng mua bán, hợp đồng lao động, văn bản gửi cơ quan địa phương), hạn mức (giá trị hợp đồng tối đa) và thời hạn. Ví dụ: "Uỷ quyền cho ông Nguyễn Văn Phúc, Giám đốc Chi nhánh Hà Nội, ký hợp đồng bán hàng có giá trị đến một mức nhất định và hợp đồng lao động với nhân viên chi nhánh, từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 12 năm X."
Hợp đồng lao động với nhân viên chi nhánh cũng theo logic này. Bộ luật Lao động 2019 cho phép người được uỷ quyền ký hợp đồng lao động thay người sử dụng lao động. Giám đốc chi nhánh có giấy uỷ quyền thì ký được; không có thì hợp đồng phải do trụ sở ký. Thông tin người đứng đầu chi nhánh còn được đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh, nên đổi giám đốc chi nhánh là phải làm thủ tục thay đổi.
Sơ đồ báo cáo của giám đốc chi nhánh
Giám đốc chi nhánh thường nằm giữa hai đường báo cáo: đường quản lý trực tiếp và đường chuyên môn. Các chuỗi dưới đọc từ trái sang phải.
- Đường quản lý trực tiếp: nhân viên chi nhánh → trưởng phòng tại chi nhánh → giám đốc chi nhánh → giám đốc vùng hoặc giám đốc khối kinh doanh → tổng giám đốc.
- Đường chuyên môn: kế toán chi nhánh → giám đốc chi nhánh (về công việc hằng ngày) và kế toán trưởng ở trụ sở (về nghiệp vụ, chứng từ). Đây là quan hệ báo cáo kép, tiếng Anh gọi là dotted line.
- Công ty ít chi nhánh: giám đốc chi nhánh → tổng giám đốc. Không có tầng vùng ở giữa.
- Công ty nhiều chi nhánh: giám đốc chi nhánh → giám đốc vùng → giám đốc khối mạng lưới → tổng giám đốc. Ở đây giám đốc chi nhánh đứng khá thấp trong cả sơ đồ, gần với trưởng phòng ở trụ sở.
Đường báo cáo kép là nguồn va chạm thường gặp: giám đốc chi nhánh muốn chi nhanh để giữ khách, kế toán chi nhánh phải giữ đúng quy định của kế toán trưởng. Quy chế tốt ghi rõ việc gì nghe ai, để kế toán chi nhánh không bị kẹp giữa hai người.
Dịch giám đốc chi nhánh sang tiếng Anh
Ba cách dịch thông dụng, mỗi cách hợp một kiểu công ty.
| Tiếng Anh | Khi nào dùng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Branch Manager | Phổ biến nhất, dùng cho ngân hàng, bảo hiểm, bán lẻ, phân phối | Đối tác nước ngoài hiểu ngay |
| Branch Director | Chi nhánh lớn, có nhiều trưởng phòng bên dưới | Không nên dùng cho chi nhánh vài người |
| Head of Branch | Công ty dùng thang head of | Ít gặp hơn hai cách trên |
| General Manager, kèm tên chi nhánh | Chi nhánh gần như một công ty con, có đủ các phòng | Dễ lẫn với tổng giám đốc của công ty con thật |
| Country Manager | Người đứng đầu hoạt động tại một nước của công ty nước ngoài | Không phải chi nhánh theo nghĩa luật Việt Nam |
Mặt tiếng Việt của danh thiếp ghi đúng tên chi nhánh theo đăng ký: Nguyễn Văn Phúc · Giám đốc Chi nhánh Hà Nội · Branch Manager, Hanoi Branch · Công ty Cổ phần K. Đừng rút gọn thành "Giám đốc · Công ty Cổ phần K", vì người đọc sẽ hiểu bạn là giám đốc cả công ty.
Ghi chức danh giám đốc chi nhánh trên hợp đồng, danh thiếp và CV
Mỗi loại giấy tờ có một cách ghi riêng. Các ví dụ dùng tên giả định.
- Phần thông tin bên ký trong hợp đồng: Bên bán: Công ty Cổ phần K – Chi nhánh Hà Nội. Đại diện: ông Nguyễn Văn Phúc, chức vụ Giám đốc Chi nhánh, theo Giấy uỷ quyền số … ngày … của Tổng Giám đốc. Dòng "theo giấy uỷ quyền" là phần đối tác cẩn thận luôn tìm.
- Hợp đồng lao động của chính giám đốc chi nhánh: chức danh ghi "Giám đốc Chi nhánh Hà Nội", người ký phía công ty là người đại diện theo pháp luật hoặc người được uỷ quyền ở trụ sở, không phải chính giám đốc chi nhánh tự ký cho mình.
- Chữ ký email: Nguyễn Văn Phúc | Giám đốc Chi nhánh Hà Nội | Branch Manager, Hanoi | Công ty Cổ phần K.
- CV: Branch Manager, Chi nhánh Hà Nội (32 nhân viên, 4 phòng, báo cáo Giám đốc Vùng phía Bắc). Số người và số phòng cho người đọc biết bạn quản một chi nhánh cỡ nào.
- Giám đốc chi nhánh tạm thời: ghi "Quyền Giám đốc Chi nhánh" hoặc "Phụ trách Chi nhánh", tiếng Anh Acting Branch Manager, cho đến khi có quyết định bổ nhiệm và thủ tục đăng ký người đứng đầu được hoàn tất.
Một lỗi rất hay gặp là ghi tên công ty mà thiếu tên chi nhánh ở phần bên ký. Khi đó hoá đơn, chứng từ và hợp đồng không khớp nhau, kế toán hai bên phải mất công đối chiếu lại.
Bốn điều nên kiểm khi làm việc với người xưng là giám đốc chi nhánh
Dành cho người mua hàng, kế toán, pháp chế ở phía đối tác. Kiểm bốn điều này trước khi nhận chữ ký trên hợp đồng.
- Chi nhánh có đăng ký không. Tra thông tin đăng ký của doanh nghiệp để thấy chi nhánh đó có trong danh sách và người đứng đầu có đúng là người đang giao dịch với bạn.
- Có giấy uỷ quyền không. Xin bản sao giấy uỷ quyền của người đại diện theo pháp luật. Đọc phạm vi: có bao gồm loại hợp đồng bạn sắp ký không.
- Hạn mức có đủ không. Hợp đồng có giá trị vượt hạn mức trong giấy uỷ quyền thì chữ ký giám đốc chi nhánh không đủ, cần trụ sở ký hoặc có uỷ quyền bổ sung.
- Giấy uỷ quyền còn hạn không. Nhiều giấy uỷ quyền ghi theo năm. Hợp đồng ký sau ngày hết hạn là chuyện rất hay xảy ra vào đầu năm.
Kiểm bốn điều này không phải vì nghi ngờ đối tác, mà vì khi có tranh chấp, câu hỏi đầu tiên luôn là người ký có thẩm quyền hay không. Một bản sao giấy uỷ quyền đính kèm hợp đồng giúp cả hai bên yên tâm.
Câu hỏi thường gặp
Giám đốc chi nhánh tiếng Anh là gì?
Thông dụng nhất là Branch Manager. Chi nhánh lớn, có nhiều trưởng phòng bên dưới thì có thể dùng Branch Director. Công ty dùng thang head of thì ghi Head of Branch. Nên kèm tên chi nhánh để người đọc không hiểu nhầm là giám đốc cả công ty.
Giám đốc chi nhánh có phải là người đại diện theo pháp luật không?
Không. Người đại diện theo pháp luật là của doanh nghiệp, ghi trong điều lệ và đăng ký doanh nghiệp. Giám đốc chi nhánh là người đứng đầu một đơn vị phụ thuộc, làm việc theo uỷ quyền của người đại diện theo pháp luật.
Giám đốc chi nhánh có được ký hợp đồng không?
Được, trong phạm vi và hạn mức được uỷ quyền. Đối tác nên xin bản sao giấy uỷ quyền, kiểm loại hợp đồng, giá trị tối đa và thời hạn uỷ quyền trước khi nhận chữ ký.
Trưởng văn phòng đại diện có phải giám đốc không?
Không hẳn. Văn phòng đại diện chỉ làm chức năng đại diện, xúc tiến, không kinh doanh trực tiếp, nên người đứng đầu là trưởng văn phòng đại diện, tiếng Anh là Chief Representative. Dịch thành giám đốc dễ làm đối tác hiểu sai quyền.
Giám đốc chi nhánh và giám đốc công ty ai cao hơn?
Giám đốc công ty cao hơn. Giám đốc chi nhánh đứng đầu một đơn vị phụ thuộc và thường báo cáo cho tổng giám đốc, giám đốc vùng hoặc giám đốc khối. Quyền của giám đốc chi nhánh đến từ uỷ quyền của công ty.
Đổi giám đốc chi nhánh có phải làm thủ tục gì không?
Có. Thông tin người đứng đầu chi nhánh được đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh, nên khi thay người phải làm thủ tục thay đổi nội dung đăng ký hoạt động chi nhánh. Thủ tục cụ thể nên tra văn bản hiện hành.