ChucDanh.comChức Danh
Chức danh lãnh đạo doanh nghiệp

Người đại diện theo pháp luật là gì: có phải giám đốc không, ghi chức danh nào

Người đại diện theo pháp luật là cá nhân nhân danh doanh nghiệp ký giao dịch, đứng trước toà. Không phải chức danh riêng: ai giữ vai này theo từng loại hình công ty.

A Vietnamese woman in a white blouse reviews a thick stack of bound papers with a pen at a wooden desk, close shot of her hands, morning light

Người đại diện theo pháp luật là cá nhân nhân danh doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ trong giao dịch, và đứng ra cho doanh nghiệp trước toà án, trọng tài, cơ quan nhà nước. Đây là một vai pháp lý, không phải một chức danh: người giữ vai này luôn mang một chức danh quản lý khác, thường là giám đốc, tổng giám đốc, chủ tịch hội đồng quản trị hoặc chủ tịch hội đồng thành viên.

Vì vậy câu "người đại diện theo pháp luật có phải giám đốc không" có câu trả lời là: có thể, tuỳ điều lệ. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật; điều lệ quy định số lượng, chức danh và phạm vi của từng người. Phần dưới nói ai giữ vai này theo từng loại hình, cách ghi trên hợp đồng, và khác gì người được uỷ quyền.

Ai là người đại diện theo pháp luật, theo từng loại hình

Bảng dưới đi theo nguyên lý của Luật Doanh nghiệp 2020. Khi cần áp dụng cho hồ sơ thật, đọc điều lệ của chính công ty và tra văn bản hiện hành.

Loại hìnhThường là aiGhi chú
Doanh nghiệp tư nhânChủ doanh nghiệp tư nhânChủ doanh nghiệp có thể thuê giám đốc nhưng vẫn là người đại diện và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản
Công ty TNHH một thành viênChủ tịch công ty hoặc giám đốc, tổng giám đốc theo điều lệChủ sở hữu cá nhân thường tự giữ, có thể kiêm giám đốc
Công ty TNHH hai thành viên trở lênChủ tịch hội đồng thành viên hoặc giám đốc, tổng giám đốcNếu chỉ một người và điều lệ không nói rõ, luật mặc định là chủ tịch hội đồng thành viên
Công ty cổ phầnChủ tịch hội đồng quản trị hoặc giám đốc, tổng giám đốcNếu chỉ một người và điều lệ không nói rõ, luật mặc định là chủ tịch hội đồng quản trị
Công ty hợp danhCác thành viên hợp danhMỗi thành viên hợp danh đều có quyền đại diện, trừ khi điều lệ hạn chế

Hộ kinh doanh không phải doanh nghiệp, nên không có khái niệm người đại diện theo pháp luật theo Luật Doanh nghiệp; người đăng ký hộ kinh doanh tự đứng tên. Chi nhánh và văn phòng đại diện cũng không có người đại diện theo pháp luật riêng: người đứng đầu chi nhánh làm việc theo uỷ quyền của doanh nghiệp.

Ba thứ hay bị đánh đồng: vai đại diện, chức danh, quyền sở hữu

Vai đại diện theo pháp luật. Là quyền nhân danh công ty với bên ngoài. Ghi trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Một người có thể là người đại diện mà không sở hữu đồng vốn nào, ví dụ tổng giám đốc được thuê.

Chức danh quản lý. Là vị trí trong cơ cấu tổ chức: chủ tịch, giám đốc, tổng giám đốc. Chức danh quyết định người đó làm gì bên trong; vai đại diện quyết định người đó ký gì với bên ngoài. Hai thứ thường đi cùng nhau nhưng không bắt buộc.

Quyền sở hữu. Là phần vốn góp hoặc cổ phần. Chủ sở hữu lớn nhất có thể không phải người đại diện. Một nhà đầu tư nắm sáu mươi phần trăm cổ phần nhưng không giữ chức gì thì không ký được hợp đồng nhân danh công ty.

Ví dụ ở Công ty TNHH B. Ông Phúc góp bảy mươi phần trăm vốn, là chủ tịch hội đồng thành viên. Chị Lan được thuê làm giám đốc, không góp vốn, và điều lệ chỉ định chị là người đại diện theo pháp luật duy nhất. Hợp đồng với khách do chị Lan ký; ông Phúc muốn ký phải có giấy uỷ quyền của chị Lan. Nghe ngược nhưng đúng luật, và là điều nhiều chủ doanh nghiệp chỉ phát hiện khi ngân hàng từ chối chữ ký của mình.

Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm gì

Luật Doanh nghiệp 2020 đặt cho người đại diện theo pháp luật mấy nghĩa vụ theo nguyên lý: thực hiện quyền được giao một cách trung thực, cẩn trọng, vì lợi ích của doanh nghiệp; trung thành với doanh nghiệp, không lạm dụng địa vị để mưu lợi riêng; và thông báo kịp thời cho doanh nghiệp về những doanh nghiệp mà bản thân hoặc người có liên quan làm chủ hay có phần vốn chi phối. Người đại diện chịu trách nhiệm cá nhân về thiệt hại cho doanh nghiệp khi vi phạm các nghĩa vụ ấy.

Nói gọn: chữ ký của người đại diện ràng buộc công ty, nên người ký phải ký đúng phạm vi và vì lợi ích của công ty. Ví dụ giám đốc ký hợp đồng thuê kho của công ty do vợ mình làm chủ, giá cao hơn thị trường, mà không báo hội đồng thành viên, là đúng loại việc luật muốn chặn.

Ngoài Luật Doanh nghiệp, các luật chuyên ngành như quản lý thuế, bảo hiểm xã hội, lao động cũng gắn một số nghĩa vụ và hệ quả với người đại diện. Vì vậy khi nhận vai này, đừng chỉ đọc điều lệ; hỏi bộ phận kế toán và pháp chế về các khoản nợ, tranh chấp đang có.

Nhiều người đại diện: khi nào nên, khi nào rắc rối

Luật cho phép công ty TNHH và công ty cổ phần có nhiều người đại diện theo pháp luật, với điều kiện luôn có ít nhất một người cư trú tại Việt Nam. Cách này hữu ích khi công ty có hai người điều hành thường xuyên đi công tác, hoặc có một nhà đầu tư nước ngoài muốn giữ quyền ký song song với người điều hành trong nước.

Rắc rối xuất hiện khi điều lệ không phân rõ phạm vi. Hai người đại diện cùng có quyền ký mọi giao dịch, mỗi người ký một hợp đồng mâu thuẫn nhau với cùng một khách hàng, công ty phải gánh cả hai. Điều lệ nên ghi: người nào đại diện cho việc gì, giao dịch trên mức nào phải hai người cùng ký, và ai đứng ra trước toà khi có tranh chấp.

Nếu người đại diện duy nhất cư trú tại Việt Nam phải xuất cảnh, người đó phải uỷ quyền bằng văn bản cho một cá nhân khác cư trú tại Việt Nam thực hiện thay trong thời gian vắng. Chi tiết thời hạn và trình tự nên tra văn bản hiện hành, vì quy định về việc này từng được sửa đổi qua các lần thay luật.

Đại diện theo pháp luật và đại diện theo uỷ quyền

Người ký hợp đồng cho công ty không nhất thiết là người đại diện theo pháp luật. Bảng dưới phân biệt hai vai.

Tiêu chíĐại diện theo pháp luậtĐại diện theo uỷ quyền
Căn cứĐiều lệ và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệpGiấy uỷ quyền hoặc quyết định uỷ quyền của người đại diện theo pháp luật
Phạm viRộng, theo luật và điều lệChỉ trong nội dung và thời hạn ghi trên giấy uỷ quyền
Ai thường giữChủ tịch, giám đốc, tổng giám đốcPhó tổng giám đốc, giám đốc chi nhánh, trưởng phòng mua hàng
Khi ký hợp đồng ghiĐại diện: Ông Nguyễn Minh Tuấn – Chức vụ: Tổng giám đốcĐại diện: Bà Lê Thu Hà – Chức vụ: Giám đốc chi nhánh, theo Giấy uỷ quyền số 05/2026/UQ ngày 10/01/2026
Bên kia nên kiểm traGiấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông tin đăng ký công khaiBản giấy uỷ quyền còn hiệu lực, phạm vi có bao trùm giao dịch không
Tiếng AnhLegal representativeAuthorized representative, attorney-in-fact

Mẹo dùng được ngay: khi nhận một hợp đồng có người ký là phó tổng giám đốc hay giám đốc chi nhánh, đòi bản sao giấy uỷ quyền, đối chiếu ngày hết hạn và hạn mức giá trị. Một hợp đồng ký vượt phạm vi uỷ quyền có thể bị công ty bên kia từ chối thực hiện, và việc chứng minh ngược lại tốn thời gian hơn nhiều so với một cuộc gọi kiểm tra trước khi ký.

Ghi người đại diện trên hợp đồng, danh thiếp, hồ sơ

Người đại diện theo pháp luật không có chữ riêng trên danh thiếp. Mấy chỗ cần ghi và cách ghi:

  • Phần đầu hợp đồng: ghi họ tên và chức danh quản lý, không ghi "Người đại diện theo pháp luật" thay cho chức danh. Mẫu: "Đại diện: Ông Trần Văn Phúc – Chức vụ: Chủ tịch Hội đồng thành viên".
  • Hợp đồng song ngữ: "Represented by: Mr. Tran Van Phuc – Position: Chairman of the Members' Council". Có thể thêm dòng "as legal representative" nếu đối tác nước ngoài yêu cầu làm rõ.
  • Danh thiếp: chỉ ghi chức danh quản lý. Ghi "Người đại diện theo pháp luật" trên danh thiếp không sai nhưng lạ, và không cho người đọc biết bạn điều hành mảng nào.
  • Hồ sơ thầu, hồ sơ năng lực: một dòng riêng trong phần thông tin doanh nghiệp: "Người đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị Lan, Giám đốc". Thông tin này phải khớp giấy đăng ký mới nhất.
  • CV: không cần ghi vai đại diện, trừ khi ứng tuyển vị trí cần kinh nghiệm chịu trách nhiệm pháp lý; khi đó một cụm trong phần mô tả là đủ.

Mỗi lần đổi người đại diện, công ty phải đăng ký thay đổi. Hợp đồng ký sau thời điểm thay đổi mà vẫn ghi người cũ là rủi ro, nhất là với hợp đồng vay, bảo lãnh.

Bạn sắp được ghi là người đại diện theo pháp luật: bốn câu tự hỏi

Nhiều giám đốc được thuê nhận vai này mà không hỏi gì, vì nghĩ đó chỉ là thủ tục. Trước khi ký giấy đồng ý, trả lời:

  1. Điều lệ có giao cho bạn quyền gì, hạn mức nào, và có ai khác cùng là người đại diện không?
  2. Công ty có nợ thuế, nợ bảo hiểm, tranh chấp đang treo không? Người đại diện có thể bị áp dụng biện pháp như tạm hoãn xuất cảnh khi doanh nghiệp nợ thuế quá hạn, theo quy định quản lý thuế.
  3. Ai giữ con dấu, chữ ký số và hồ sơ gốc? Nếu bạn là người đại diện mà không kiểm soát những thứ này, nên ghi rõ trách nhiệm trong hợp đồng lao động hoặc quy chế.
  4. Khi bạn nghỉ việc, ai chịu trách nhiệm làm thủ tục thay người đại diện và trong bao lâu? Nên thoả thuận bằng văn bản ngay từ đầu.

Bốn câu này không nhằm làm bạn từ chối, mà để bạn biết mình đang nhận gì. Vai đại diện đi kèm trách nhiệm cá nhân khi vượt quyền hoặc không trung thực, nên hiểu rõ trước luôn rẻ hơn hiểu ra sau.

Câu hỏi thường gặp

Người đại diện theo pháp luật có phải là chủ công ty không?

Không nhất thiết. Người đại diện có thể là giám đốc được thuê, không góp vốn. Ngược lại, chủ sở hữu lớn nhất có thể không phải người đại diện. Riêng doanh nghiệp tư nhân thì chủ doanh nghiệp luôn là người đại diện theo pháp luật.

Một công ty có thể có mấy người đại diện theo pháp luật?

Công ty TNHH và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người, do điều lệ quy định, miễn luôn có ít nhất một người cư trú tại Việt Nam. Có nhiều người thì điều lệ nên phân rõ phạm vi để tránh chồng chéo chữ ký.

Người đại diện theo pháp luật tiếng Anh là gì?

Cách dịch phổ biến là legal representative. Trên hợp đồng song ngữ, phần đầu thường ghi "Represented by" kèm họ tên và chức danh quản lý, rồi có thể thêm "as legal representative" để làm rõ vai.

Phó giám đốc có được ký hợp đồng thay giám đốc không?

Được, nếu điều lệ chỉ định phó giám đốc là một người đại diện theo pháp luật hoặc có giấy uỷ quyền hợp lệ của người đại diện. Khi ký theo uỷ quyền, ghi số, ngày giấy uỷ quyền ngay cạnh chức danh trên hợp đồng.

Chủ doanh nghiệp tư nhân thuê giám đốc thì ai là người đại diện?

Chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn là người đại diện theo pháp luật và vẫn chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình. Giám đốc được thuê làm việc theo hợp đồng thuê, có thể được uỷ quyền ký một số giao dịch, nhưng không thay được vai của chủ.

Ghi "người đại diện theo pháp luật" trên danh thiếp có được không?

Không sai, nhưng không giúp gì cho người nhận. Danh thiếp nên ghi chức danh quản lý như giám đốc, tổng giám đốc. Vai đại diện được kiểm tra qua giấy đăng ký doanh nghiệp, không qua danh thiếp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138