ChucDanh.comChức Danh
Chức danh lãnh đạo doanh nghiệp

CEO là gì: tổng giám đốc, giám đốc điều hành hay giám đốc, ghi sao cho đúng

CEO là người điều hành cao nhất của doanh nghiệp. Bài giải nghĩa CEO, so với tổng giám đốc, giám đốc điều hành, managing director và cách ghi trên danh thiếp.

A middle-aged Vietnamese executive walks alone down a long glass office corridor early morning, seen from behind, briefcase in hand, cool blue light with warm amber reflections

CEO là viết tắt của chief executive officer, nghĩa là người điều hành cao nhất của một doanh nghiệp, chịu trách nhiệm trước hội đồng quản trị (hoặc chủ sở hữu) về kết quả kinh doanh hằng ngày. Ở Việt Nam, chữ CEO không có trong Luật Doanh nghiệp 2020. Chức danh pháp lý tương ứng là giám đốc hoặc tổng giám đốc, tuỳ công ty đặt tên thế nào trong điều lệ.

Vì vậy cùng một người có thể vừa là "tổng giám đốc" trên giấy đăng ký doanh nghiệp, vừa là "CEO" trên danh thiếp tiếng Anh. Hai cách gọi không mâu thuẫn, nhưng có vài chỗ hay ghi sai: tự xưng CEO khi công ty chỉ có ba người, dịch "giám đốc điều hành" sang CEO trong khi trên đầu còn một tổng giám đốc, hoặc ghi CEO trên hợp đồng thay cho chức danh trong điều lệ. Phần dưới đi qua từng chỗ ấy.

CEO trong luật Việt Nam: chữ không có, chức thì có

Luật Doanh nghiệp 2020 dùng hai chữ: "giám đốc" và "tổng giám đốc", và để công ty tự chọn một trong hai. Công ty nhỏ thường gọi là giám đốc, công ty có nhiều chi nhánh, nhiều khối thì gọi là tổng giám đốc để phân biệt với các giám đốc chi nhánh, giám đốc khối bên dưới. Về quyền và nghĩa vụ theo luật, hai chữ này như nhau: đều là người điều hành công việc kinh doanh hằng ngày, đều do hội đồng quản trị (công ty cổ phần) hoặc hội đồng thành viên, chủ sở hữu (công ty trách nhiệm hữu hạn) bổ nhiệm hoặc thuê.

CEO là cách gọi theo thông lệ quốc tế, phổ biến từ các công ty Mỹ. Khi một công ty Việt in danh thiếp tiếng Anh, chức danh "tổng giám đốc" thường được dịch thành CEO hoặc general director. Cả hai đều chấp nhận được. Chỗ cần nhớ là trên mọi giấy tờ có giá trị pháp lý như hợp đồng, quyết định, giấy uỷ quyền, phải ghi đúng chữ trong điều lệ và giấy đăng ký: "Tổng giám đốc", không ghi "CEO". Bên kia hợp đồng, ngân hàng hay cơ quan thuế sẽ đối chiếu chức danh với hồ sơ đăng ký, và chữ CEO không khớp với dòng nào cả.

Ví dụ: anh Tuấn được hội đồng quản trị Công ty Cổ phần B bổ nhiệm làm tổng giám đốc. Danh thiếp mặt Việt ghi "Nguyễn Minh Tuấn – Tổng giám đốc", mặt Anh ghi "Nguyen Minh Tuan – Chief Executive Officer". Hợp đồng mua bán ghi "Đại diện: Ông Nguyễn Minh Tuấn, chức vụ: Tổng giám đốc". Ba chỗ, hai ngôn ngữ, một người, không chỗ nào sai.

Bảng dịch: CEO, tổng giám đốc, giám đốc điều hành và các chữ gần nó

Những chức danh dưới đây hay bị dịch qua dịch lại lẫn nhau. Cột cuối nói chỗ dễ nhầm.

Chức danhNghĩa thường dùngTương đươngChỗ dễ nhầm
CEO (chief executive officer)Người điều hành cao nhấtTổng giám đốc, giám đốcKhông phải chức danh pháp lý ở Việt Nam
General directorCách dịch "tổng giám đốc" kiểu Việt NamCEONgười nước ngoài hiểu được nhưng thấy lạ; trong nước dùng nhiều
Managing director (MD)Ở Anh, Úc, Singapore: người điều hành cao nhấtCEOỞ ngân hàng đầu tư Mỹ, MD là một bậc chuyên môn cao, không phải người đứng đầu công ty
PresidentỞ công ty Mỹ: thường là người số hai hoặc kiêm CEOChủ tịch hoặc tổng giám đốc tuỳ công tyDịch "president" thành chủ tịch là sai trong nhiều trường hợp
Giám đốc điều hànhCó công ty dùng như CEO, có công ty dùng cho người dưới tổng giám đốcCEO hoặc executive directorPhải xem trên đầu người đó còn ai
Executive directorỞ Anh: thành viên hội đồng quản trị kiêm điều hànhThành viên HĐQT điều hànhKhông đồng nghĩa với "giám đốc điều hành" của công ty Việt
Country manager, country directorNgười đứng đầu chi nhánh của tập đoàn nước ngoài tại một nướcTổng giám đốc khu vực Việt NamKhông phải CEO của cả tập đoàn

Nguyên tắc chung: khi dịch, nhìn vào vị trí trong sơ đồ chứ đừng nhìn vào chữ. Người đứng đầu bộ máy điều hành, chỉ báo cáo cho hội đồng quản trị hoặc chủ sở hữu, mới gọi là CEO. Còn trên đầu người đó còn một người điều hành khác thì dù chữ tiếng Việt là "giám đốc điều hành", tiếng Anh vẫn không nên là CEO.

CEO đứng ở đâu trong sơ đồ và báo cáo cho ai

Sơ đồ báo cáo của CEO khác nhau theo loại hình công ty. Viết bằng chữ, mũi tên chỉ hướng báo cáo lên trên:

  • Công ty cổ phần: các giám đốc khối (tài chính, kinh doanh, vận hành) → CEO (tổng giám đốc) → hội đồng quản trị → đại hội đồng cổ đông.
  • Công ty TNHH hai thành viên trở lên: trưởng phòng → giám đốc (CEO) → hội đồng thành viên, đứng đầu là chủ tịch hội đồng thành viên.
  • Công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ: giám đốc → chủ tịch công ty (chính là chủ sở hữu). Nhiều trường hợp chủ sở hữu tự làm giám đốc, khi đó một người giữ cả hai ghế.
  • Chi nhánh của tập đoàn nước ngoài: country manager → giám đốc khu vực châu Á → CEO tập đoàn. Người đứng đầu ở Việt Nam không phải CEO, dù trong nước ai cũng gọi là "sếp tổng".
  • Doanh nghiệp tư nhân: chủ doanh nghiệp có thể thuê giám đốc, nhưng chủ vẫn là người đại diện theo pháp luật và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản. Giám đốc thuê báo cáo cho chủ.

Điểm chung: CEO luôn báo cáo cho một cơ quan có quyền bổ nhiệm và miễn nhiệm mình. CEO không có "sếp" trong bộ máy điều hành, nhưng có người giám sát ở tầng quản trị. Ai nói "CEO là người không phải báo cáo cho ai" là hiểu sai.

Phần việc lớn của một CEO, nói ngắn

Biến nghị quyết thành kế hoạch. Hội đồng quản trị quyết định hướng đi và ngân sách năm; CEO là người chia nó thành việc cho từng khối, giao người, giao tiền và theo đến khi xong.

Chọn và giữ đội ngũ quản lý cấp cao. CEO đề xuất hoặc bổ nhiệm các giám đốc khối, phó tổng giám đốc trong phạm vi điều lệ cho phép. Một CEO giỏi mà đội dưới yếu thì công ty vẫn chạy chậm.

Quyết những việc không ai dưới quyết được. Hai khối giành ngân sách, một khách hàng lớn đòi điều khoản bất thường, một sự cố cần nói với báo chí: đó là chỗ việc dừng lại trên bàn CEO.

Báo cáo trung thực lên trên. CEO là cầu nối duy nhất giữa bộ máy điều hành và hội đồng quản trị. Báo cáo che bớt rủi ro là lỗi nặng nhất của người ở ghế này.

Ký và chịu trách nhiệm. Nếu được điều lệ chỉ định là người đại diện theo pháp luật, CEO ký hợp đồng, văn bản với bên ngoài, và chịu trách nhiệm cá nhân khi vượt quyền. Còn chi tiết từng đầu việc và chỉ tiêu đánh giá thì thuộc bản mô tả công việc, không phải chức danh.

Ghi CEO trên danh thiếp, chữ ký email và CV: đúng và sai

Mấy dòng dưới đây lấy từ tình huống thật hay gặp, tên đã đổi. Cột giữa là cách ghi gây hiểu lầm, cột phải là cách ghi gọn và đúng.

Tình huốngGhi chưa ổnGhi nên dùng
Tổng giám đốc công ty cổ phần, in danh thiếp hai mặtCEO – Tổng giám đốc (lặp hai ngôn ngữ trên một mặt)Mặt Việt Tổng giám đốc, mặt Anh Chief Executive Officer
Người sáng lập kiêm điều hành công ty năm ngườiCEO & Chairman & FounderNhà sáng lập, Giám đốc / Founder & Director
Giám đốc điều hành, trên còn tổng giám đốcCEOGiám đốc điều hành / Executive Director hoặc Chief Operating Officer nếu đúng phạm vi
Người đứng đầu văn phòng đại diện của công ty nước ngoàiCEO VietnamTrưởng văn phòng đại diện / Chief Representative
Dòng CV của người từng là giám đốc chi nhánhCEO, Chi nhánh Đà NẵngGiám đốc chi nhánh Đà Nẵng / Branch Director

Trên chữ ký email, giữ một chức danh duy nhất là chức danh đang dùng để làm việc với người nhận. Ba bốn chức danh nối nhau bằng dấu gạch dọc làm người đọc khó biết bạn đang viết với tư cách gì, và đôi khi gây rắc rối nếu email đó sau này thành chứng cứ cam kết.

Bạn có nên ghi mình là CEO không: năm câu tự hỏi

Nhiều người mới lập công ty, hoặc vừa được giao điều hành, phân vân có nên ghi CEO. Trả lời lần lượt năm câu dưới đây; vướng ở câu nào thì dừng ở đó.

  1. Trong điều lệ hoặc quyết định bổ nhiệm, chức danh của bạn có phải là giám đốc hoặc tổng giám đốc không? Nếu không, đừng ghi CEO.
  2. Trong bộ máy điều hành, còn ai đứng trên bạn không? Nếu còn, bạn không phải CEO, dù được gọi là "giám đốc điều hành".
  3. Bạn có báo cáo trực tiếp cho hội đồng quản trị, hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu không? Nếu bạn báo cáo cho một người điều hành khác, chữ CEO sai.
  4. Người đọc danh thiếp của bạn là ai? Nếu chủ yếu là đối tác trong nước ở chợ, ở công trường, "Giám đốc" dễ hiểu và đỡ khoảng cách hơn "CEO".
  5. Công ty bạn có mấy người? Công ty năm người ghi CEO không sai luật, nhưng với nhà đầu tư và ngân hàng, "Giám đốc" hoặc "Founder" nghe thật hơn.

Qua được cả năm câu thì ghi CEO ở mặt tiếng Anh là hợp lý. Mặt tiếng Việt vẫn nên giữ "Giám đốc" hoặc "Tổng giám đốc" cho khớp giấy tờ.

Cùng chữ CEO, ba hoàn cảnh khác nhau

Ở một công ty khởi nghiệp mười người, CEO thường là người sáng lập, tự đi gặp nhà đầu tư, tự phỏng vấn từng nhân viên, có khi tự trả lời khách hàng. Chữ CEO ở đây nói về người chịu trách nhiệm cuối cùng hơn là về một bộ máy. Khi đọc tin tuyển dụng ghi "báo cáo trực tiếp cho CEO" ở công ty cỡ này, hiểu là bạn sẽ làm việc sát người chủ, ít tầng trung gian.

Ở công ty gia đình đã lớn, chữ CEO hay xuất hiện khi thế hệ thứ hai lên điều hành, còn người cha giữ ghế chủ tịch. Lúc này CEO có quyền điều hành trên giấy, nhưng nhiều quyết định lớn vẫn phải "xin ý kiến chủ tịch". Người ngoài vào làm việc nên hỏi rõ hạn mức ký của CEO trước khi đàm phán, để khỏi thống nhất xong lại phải chờ.

Ở công ty con của tập đoàn, người đứng đầu có thể mang chữ CEO, nhưng trên đó còn hội đồng của công ty mẹ và các giám đốc khối của tập đoàn. Một CEO công ty con thường không tự quyết ngân sách đầu tư lớn. Ba hoàn cảnh, cùng một chữ, nên khi đọc chức danh CEO trên hồ sơ ứng viên, nhà tuyển dụng hay hỏi thêm: công ty bao nhiêu người, báo cáo cho ai, quyết được khoản chi tới đâu.

Câu hỏi thường gặp

CEO và tổng giám đốc có phải là một không?

Phần lớn trường hợp là một. Tổng giám đốc là chữ pháp lý theo Luật Doanh nghiệp 2020, CEO là cách gọi quốc tế. Chỉ khác khi công ty dùng chữ "tổng giám đốc" cho một người không đứng đầu bộ máy điều hành, ví dụ tổng giám đốc của một công ty con trong tập đoàn.

CEO có phải là chủ công ty không?

Không nhất thiết. CEO là người điều hành, chủ công ty là người sở hữu vốn. Ở công ty nhỏ hai vai thường trùng nhau, còn ở công ty lớn CEO có thể là người được thuê, sở hữu rất ít hoặc không sở hữu cổ phần nào.

CEO và chủ tịch ai lớn hơn?

Chủ tịch hội đồng quản trị đứng ở tầng quản trị, có quyền cùng hội đồng bổ nhiệm và miễn nhiệm CEO. CEO đứng đầu tầng điều hành. Hai vai khác nhau về tính chất, nhưng xét quan hệ báo cáo thì CEO báo cáo lên hội đồng do chủ tịch đứng đầu.

Giám đốc điều hành tiếng Anh là CEO đúng không?

Chỉ đúng khi giám đốc điều hành là người đứng đầu bộ máy điều hành. Nếu trên đó còn tổng giám đốc, nên dịch là executive director, hoặc chief operating officer nếu người đó lo vận hành, để không có hai CEO trong một công ty.

Công ty một người có được ghi CEO không?

Luật không cấm ghi CEO trên danh thiếp, vì đây không phải giấy tờ đăng ký. Nhưng khi giao dịch với ngân hàng, cơ quan thuế hay ký hợp đồng, chức danh phải khớp giấy đăng ký doanh nghiệp, thường là giám đốc. Danh thiếp ghi Founder hoặc Giám đốc thường gây ít nghi ngại hơn.

CEO viết tắt của từ gì và đọc thế nào?

CEO viết tắt của chief executive officer, đọc từng chữ cái theo tiếng Anh là "xi-i-âu". Trong văn bản tiếng Việt, lần đầu nhắc nên ghi đầy đủ "tổng giám đốc (CEO)" để người đọc không quen tiếng Anh vẫn hiểu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138