ChucDanh.comChức Danh
Ghi và dịch chức danh cho đúng

Chức danh trong hợp đồng lao động ghi thế nào: rộng, hẹp và khi phải đổi

Chức danh trong hợp đồng lao động nên ghi rộng hay hẹp, kèm những dòng nào, đổi bằng phụ lục hay quyết định, và cách giữ khớp với sổ bảo hiểm, bảng lương.

A Vietnamese HR manager and a young employee sit across a small round table signing blank papers in a bright office corner, high angle, soft daylight

Chức danh trong hợp đồng lao động nên ghi đúng tên vị trí trong sơ đồ công ty, kèm bộ phận và một câu mô tả phạm vi việc chính; đừng ghi quá hẹp đến mức mỗi lần thêm việc phải ký lại, cũng đừng ghi quá rộng đến mức ai cũng có thể bị giao bất cứ việc gì. Bộ luật Lao động 2019 coi công việc phải làm là một nội dung chủ yếu của hợp đồng, nên chức danh và phần mô tả đi kèm là căn cứ để hai bên biết người lao động được thuê làm gì.

Bài này dành cho người làm nhân sự soạn hợp đồng và người lao động đọc hợp đồng trước khi ký. Có cách chia ba dòng cho phần chức danh, bảng so sánh ghi rộng và ghi hẹp, khi nào đổi chức danh cần phụ lục, cách giữ khớp với sổ bảo hiểm và bảng lương, và các lỗi hay gặp. Quy định cụ thể có thể thay đổi; với tình huống tranh chấp, hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi người có chuyên môn pháp lý.

Chức danh trong hợp đồng dùng để làm gì

Trong đời sống công sở, chức danh là cái tên. Trong hợp đồng lao động, nó là ranh giới. Khi có tranh chấp về việc người lao động có phải làm một việc nào đó hay không, có bị điều chuyển trái hợp đồng hay không, người ta đọc lại phần công việc trong hợp đồng trước tiên.

Ví dụ giả định: chị Ngân ký hợp đồng ghi "Nhân viên kế toán". Sáu tháng sau, công ty thiếu người, giao chị đứng quầy thu ngân ở cửa hàng mỗi chiều. Thu ngân và kế toán đều đụng đến tiền, nhưng là hai công việc khác nhau. Nếu hợp đồng chỉ ghi "Nhân viên" trơn, chị khó nói đây là việc ngoài hợp đồng. Nếu hợp đồng ghi "Nhân viên kế toán, Phòng Kế toán, thực hiện ghi sổ, lập chứng từ và đối chiếu công nợ", ranh giới rõ hơn nhiều.

Bộ luật Lao động 2019 cho phép người sử dụng lao động tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng trong một số trường hợp như khắc phục sự cố, thiên tai, nhu cầu sản xuất kinh doanh, với thời hạn giới hạn trong năm (hiện là không quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong một năm, trừ khi người lao động đồng ý) và phải báo trước. Muốn biết việc nào là "khác so với hợp đồng", người ta lại quay về chức danh và mô tả trong hợp đồng.

Ba dòng nên có ở phần chức danh

Dòng một: chức danh. Đúng tên trong sơ đồ tổ chức và bảng chức danh của công ty, viết đầy đủ, không viết tắt: "Chuyên viên tuyển dụng", "Kỹ thuật viên bảo trì", "Trưởng nhóm kinh doanh khu vực". Nếu công ty dùng tên tiếng Anh nội bộ, đặt trong ngoặc sau tên tiếng Việt.

Dòng hai: bộ phận và nơi làm việc. "Phòng Nhân sự, văn phòng chính" hoặc "Xưởng bảo trì, nhà máy Bình Minh". Bộ phận cho biết người này báo cáo cho ai; nơi làm việc là một nội dung khác của hợp đồng nhưng hay được ghi cạnh chức danh cho dễ đọc.

Dòng ba: phạm vi việc chính, một hai câu. Ví dụ: Thực hiện tuyển dụng nhân sự khối văn phòng và khối bán hàng; các công việc khác theo phân công của trưởng phòng, phù hợp với chuyên môn. Cụm "phù hợp với chuyên môn" giúp công ty có độ linh hoạt mà không biến hợp đồng thành giấy trắng.

Bản mô tả công việc chi tiết để ở phụ lục. Đừng chép cả trang mô tả công việc vào thân hợp đồng. Đặt ở phụ lục hoặc dẫn chiếu "theo bản mô tả công việc do công ty ban hành". Khi mô tả thay đổi nhỏ, sửa phụ lục dễ hơn sửa thân hợp đồng.

Ghi rộng hay ghi hẹp: lợi và rủi ro

Người soạn hợp đồng thường lắc lư giữa hai đầu. Bảng dưới giúp chọn mức vừa:

Cách ghiVí dụLợiRủi ro
Quá rộng"Nhân viên", "theo phân công của công ty"Công ty giao việc thoải máiNgười lao động không biết mình được thuê làm gì; khó chứng minh khi tranh chấp, kể cả cho chính công ty
Vừa"Chuyên viên tuyển dụng, Phòng Nhân sự" kèm một câu phạm viRõ ranh giới, vẫn có chỗ cho việc liên quanCần cập nhật khi đổi vị trí thật sự
Quá hẹp"Nhân viên đăng tin tuyển dụng trên trang việc làm"Người lao động biết rất rõ việcMỗi lần thêm việc hợp lý cũng có thể bị coi là ngoài hợp đồng
Chỉ ghi tiếng Anh"HRBP"Quen với nội bộNgười ngoài, cơ quan nhà nước, tòa án đọc không hiểu

Mức "vừa" là: chức danh rõ tầng và mảng, một câu phạm vi, một câu cho phép việc khác "phù hợp với chuyên môn". Đọc lên, cả hai bên đều thấy được việc chính và đường biên.

Đổi chức danh: phụ lục, quyết định hay hợp đồng mới

Khi người lao động lên chức hoặc đổi vị trí, có ba loại giấy hay dùng. Quyết định bổ nhiệm (hoặc quyết định điều chuyển) là giấy công ty ban hành để giao chức vụ, giao việc. Phụ lục hợp đồng là giấy hai bên cùng ký để sửa nội dung của hợp đồng đang có. Hợp đồng mới là khi hai bên thoả thuận lại toàn bộ.

Cách làm phổ biến và gọn: có quyết định bổ nhiệm, kèm phụ lục hợp đồng sửa phần công việc (và các nội dung khác nếu thay đổi theo, như mức lương, phụ cấp chức vụ). Phụ lục nêu rõ "sửa đổi phần công việc tại hợp đồng số..., kể từ ngày..." để không ai phải đoán hợp đồng nào đang có hiệu lực.

Ví dụ giả định: anh Bình từ "Nhân viên kinh doanh" được bổ nhiệm "Trưởng nhóm kinh doanh khu vực miền Trung". Công ty ban hành quyết định bổ nhiệm và hai bên ký phụ lục đổi chức danh, phạm vi việc, phụ cấp. Nếu chỉ có quyết định mà không có phụ lục, hợp đồng vẫn ghi "Nhân viên kinh doanh"; khi có tranh chấp về chế độ của trưởng nhóm, hai giấy nói hai điều khác nhau.

Với tạm thời chuyển việc trong giới hạn luật cho phép, công ty ra văn bản tạm chuyển có thời hạn, không cần sửa hợp đồng. Hết thời hạn, người lao động trở về công việc theo hợp đồng.

Giữ khớp với các giấy tờ khác

Chức danh trong hợp đồng là gốc; các giấy dưới đây nên lấy đúng chữ đó, để khi người lao động cần xác nhận kinh nghiệm hay giải quyết chế độ, không ai phải giải thích vì sao mỗi giấy một tên:

  • Quyết định bổ nhiệm, điều chuyển: tên chức danh viết y hệt, kể cả tên phòng.
  • Hồ sơ đóng bảo hiểm xã hội: phần chức danh nghề, công việc khai theo hợp đồng; khi đổi chức danh có thay đổi tiền lương đóng bảo hiểm, cần báo điều chỉnh.
  • Thang lương, bảng lương của công ty: mỗi chức danh nằm ở một nhóm; chức danh trong hợp đồng phải có trong danh mục đó.
  • Sơ đồ tổ chức và danh bạ nội bộ: dùng để cấp hộp thư, danh thiếp, quyền truy cập.
  • Giấy xác nhận công tác, quyết định thôi việc: ghi chức danh cuối cùng và các chức danh trước đó kèm thời gian.
  • Danh thiếp và chữ ký email: không cao hơn chức danh trong hợp đồng.

Mỗi năm một lần, phòng nhân sự nên lấy danh sách chức danh trong hợp đồng đang hiệu lực so với sơ đồ tổ chức. Chỗ lệch thường là người đã lên chức mà chưa ký phụ lục, hoặc người đã đổi phòng mà hợp đồng vẫn ghi phòng cũ.

Hợp đồng thử việc, hợp đồng cộng tác và hợp đồng dịch vụ

Hợp đồng thử việc (hoặc phần thử việc trong hợp đồng lao động) ghi chức danh giống như hợp đồng chính thức sẽ ký, không ghi "nhân viên thử việc" thay cho chức danh. Thử việc là thử chính công việc đó; ghi chức danh mơ hồ thì cả hai bên khó đánh giá đạt hay không đạt.

Hợp đồng cộng tác viên, hợp đồng dịch vụ, hợp đồng khoán việc nếu thật sự không phải quan hệ lao động thì không nên dùng chức danh nội bộ như "Trưởng nhóm", "Chuyên viên". Ghi theo nội dung dịch vụ: Bên B thực hiện dịch vụ biên dịch tài liệu kỹ thuật. Nếu ghi như một nhân viên, có chức danh, có cấp trên, có giờ làm, bản chất có thể bị coi là hợp đồng lao động, kéo theo nghĩa vụ bảo hiểm và các chế độ khác.

Người làm việc theo hợp đồng dịch vụ mà cần danh thiếp để gặp khách thì danh thiếp ghi vai trò, ví dụ "Cộng tác viên tư vấn", không ghi chức danh như người trong biên chế công ty.

Lỗi hay gặp khi ghi chức danh trong hợp đồng

Rà hợp đồng mẫu của công ty với các dòng dưới đây:

LỗiHậu quảCách sửa
Chỉ ghi "Nhân viên"Không rõ công việc, dễ tranh chấp về điều chuyểnThêm mảng và một câu phạm vi
Viết tắt (NV KD, CV HCNS)Người ngoài và cơ quan nhà nước không hiểuViết đầy đủ
Lên chức nhưng không ký phụ lụcHợp đồng và quyết định nói khác nhauKý phụ lục cùng lúc với quyết định
Chép cả mô tả công việc vào thân hợp đồngSửa nhỏ cũng phải sửa hợp đồngĐể mô tả ở phụ lục
Dùng chức danh khác bảng lươngKhó xếp lương, khó giải trìnhLấy tên từ danh mục chức danh của công ty
Hợp đồng dịch vụ có chức danh nội bộCó thể bị coi là quan hệ lao độngGhi theo nội dung dịch vụ

Người lao động cũng nên tự rà hợp đồng của mình trước khi ký: đọc phần chức danh và hỏi "nếu sáu tháng nữa được giao một việc khác hẳn, hợp đồng này có giúp mình nói rõ đó là việc ngoài phạm vi không". Nếu câu trả lời là không, hỏi lại phòng nhân sự xin thêm một câu mô tả phạm vi trước khi ký, lúc đó việc sửa còn dễ.

Với công ty, cách nhanh nhất để tránh cả sáu lỗi là có một danh mục chức danh chuẩn, mỗi chức danh kèm sẵn một câu phạm vi, và mẫu hợp đồng chỉ cho chọn từ danh mục đó thay vì gõ tay.

Câu hỏi thường gặp

Thay đổi chức danh có bắt buộc làm phụ lục hợp đồng không?

Khi chức danh mới làm thay đổi công việc phải làm hoặc tiền lương, nên ký phụ lục để sửa nội dung đó trong hợp đồng, kèm quyết định bổ nhiệm. Chỉ đổi tên gọi mà công việc không đổi thì có thể bằng thông báo, nhưng phụ lục vẫn gọn và rõ hơn.

Hợp đồng chỉ ghi nhân viên thì có sao không?

Không trái luật, nhưng thiếu thông tin. Khi có tranh chấp về việc điều chuyển hoặc việc ngoài phạm vi, cả người lao động lẫn công ty đều khó chứng minh công việc ban đầu là gì. Nên ghi thêm mảng và một câu phạm vi việc.

Công ty có được giao việc khác với chức danh trong hợp đồng không?

Bộ luật Lao động 2019 cho phép tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác trong một số trường hợp, có giới hạn thời gian trong năm và phải báo trước. Quá giới hạn đó cần người lao động đồng ý. Tra văn bản hiện hành khi gặp tình huống cụ thể.

Có nên ghi chức danh tiếng Anh trong hợp đồng lao động không?

Ghi tiếng Việt ở dòng chính để người ngoài công ty và cơ quan nhà nước đọc hiểu. Tên tiếng Anh nội bộ có thể đặt trong ngoặc phía sau để người lao động ghi CV khớp với giấy tờ.

Hợp đồng thử việc có cần ghi chức danh cụ thể không?

Cần. Hợp đồng thử việc nên ghi chức danh và công việc giống hợp đồng chính thức sẽ ký, vì thử việc là thử chính công việc đó. Ghi chung chung thì khó đánh giá kết quả thử việc.

Chức danh trên sổ bảo hiểm xã hội lấy theo đâu?

Lấy theo hợp đồng lao động và các quyết định điều chỉnh. Khi chức danh thay đổi kéo theo thay đổi tiền lương đóng bảo hiểm, công ty cần báo điều chỉnh để hồ sơ bảo hiểm khớp với hợp đồng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138