ChucDanh.comChức Danh
Chức danh quản lý cấp trung và cấp cơ sở

Manager và director khác nhau thế nào: phạm vi quản lý, quyền quyết và cách dịch

Manager quản một đơn vị và người trong đó, director quản một mảng gồm nhiều đơn vị. Bảng so sánh, khác biệt Mỹ, Anh, Việt Nam và cách ghi danh thiếp.

A Vietnamese woman in a navy blazer walks between two rows of office desks toward a glass meeting room, seen from behind, late afternoon window light, navy and amber tones

Manager là người quản một đơn vị cụ thể và những người trong đơn vị đó; director là người chịu trách nhiệm cả một mảng việc, thường gồm nhiều đơn vị do các manager dẫn. Trong phần lớn công ty theo mô hình Mỹ, director đứng trên manager một hoặc hai bậc, báo cáo cho vice president hoặc thẳng cho ban điều hành. Manager trả lời câu hỏi "việc của đội tuần này chạy thế nào", director trả lời câu hỏi "mảng này năm sau đi về đâu và cần bao nhiêu người, bao nhiêu tiền".

Chỗ rối nằm ở tiếng Việt. Chữ "giám đốc" đang được dùng cho cả director, cả general manager, cả managing director, có khi cho cả CEO. Trong khi đó chữ "manager" lại được dịch thành trưởng phòng, quản lý, có nơi dịch thành giám đốc. Bài này tách hai chức danh ra theo việc thật họ làm, chỉ chỗ khác nhau giữa công ty Mỹ, công ty Anh và công ty Việt, rồi đưa cách ghi cho đúng trên danh thiếp, chữ ký email và CV.

Manager quản một đơn vị, director quản một mảng

Cách phân biệt dễ nhất là nhìn xem người đó chịu trách nhiệm cho cái gì. Một sales manager phụ trách một đội bán hàng, ví dụ đội khách doanh nghiệp miền Nam gồm tám người. Anh ấy giao chỉ tiêu cho từng người, ngồi duyệt báo giá, xử lý khách khó, đánh giá nhân viên cuối kỳ. Phần lớn thời gian của manager nằm trong vòng một quý: việc tuần này, tháng này, ai đang chậm, ai cần kèm.

Một sales director thì phụ trách cả khối bán hàng, có thể gồm ba đội: khách doanh nghiệp, khách lẻ, kênh phân phối, mỗi đội do một manager dẫn. Director ít khi tự duyệt báo giá thông thường. Việc của họ là chia ngân sách giữa ba đội, quyết mở hay đóng một kênh, tuyển hoặc thay manager, ngồi với ban điều hành chốt con số cả năm. Phần lớn thời gian của director nằm ở khoảng sáu tháng đến hai năm.

Từ đó ra một dấu hiệu nhận biết khá chắc: người có cấp dưới trực tiếp là nhân viên làm việc thì thường là manager; người có cấp dưới trực tiếp là các manager thì thường là director. Dấu hiệu này không tuyệt đối, vì có director không quản ai (director chuyên môn ở công ty tư vấn chẳng hạn), nhưng đúng với phần đông doanh nghiệp có từ vài trăm người trở lên.

Bảng so sánh manager và director

Bảng dưới gom các điểm khác nhau mà người làm nhân sự hay dùng khi xếp chức danh vào sơ đồ. Mỗi dòng là một câu hỏi bạn có thể tự đặt cho vị trí của mình.

Tiêu chíManagerDirector
Quản cái gìMột phòng, một đội, một dự ánMột mảng chức năng hoặc một khối gồm nhiều phòng
Cấp dưới trực tiếpNhân viên, chuyên viên, trưởng nhómCác manager, đôi khi vài chuyên gia cấp cao
Tầm thời gianTuần, tháng, quýNăm, kế hoạch nhiều năm
Ngân sáchChi trong ngân sách được giaoĐề xuất và phân bổ ngân sách cho cả mảng
Tuyển dụngPhỏng vấn, đề xuất tuyển nhân viênDuyệt định biên, tuyển hoặc thay manager
Báo cáo choSenior manager, director hoặc giám đốc khốiVice president, giám đốc điều hành hoặc ban điều hành
Câu hỏi thường trả lờiViệc có xong đúng hạn khôngMảng này nên làm gì, bỏ gì

Nếu vị trí của bạn khớp cột trái ở năm dòng trở lên, gọi là manager là đúng, dù công ty in chữ gì trên thẻ. Nếu khớp cột phải nhiều hơn, chức danh director mới phản ánh đúng việc bạn làm. Hai cột trộn đều thì nhiều khả năng bạn đang ở bậc senior manager hoặc head of, hai chức danh nằm giữa.

Director ở công ty Mỹ, công ty Anh và công ty Việt không giống nhau

Công ty theo mô hình Mỹ. Director là một bậc trong thang quản lý, nằm trên senior manager và dưới vice president. Một tập đoàn lớn có thể có hàng trăm director. Chữ này không gắn với hội đồng quản trị; thành viên hội đồng quản trị ở Mỹ gọi là board member hoặc member of the board of directors, không ai in "director" trơn lên danh thiếp để chỉ việc đó.

Công ty theo mô hình Anh và các nước dùng luật công ty kiểu Anh. Director trước hết là người có tên trong danh sách giám đốc công ty đăng ký với cơ quan quản lý, gần với nghĩa thành viên hội đồng quản trị, có trách nhiệm pháp lý cá nhân. Vì vậy ở Anh người ta thận trọng với chữ này. Chức danh quản lý bậc cao không phải giám đốc đăng ký thường được gọi là head of hoặc senior manager, hoặc thêm chữ như "sales director (non-statutory)" trong giấy tờ nội bộ. Managing director ở Anh lại gần với tổng giám đốc.

Công ty Việt Nam. Theo Luật Doanh nghiệp 2020, "giám đốc" hoặc "tổng giám đốc" là chức danh người điều hành công việc kinh doanh hằng ngày của công ty, thường là một người. Khi một công ty Việt dịch "director" thành "giám đốc", người đọc trong nước dễ hiểu nhầm là người đứng đầu công ty. Vì thế nhiều doanh nghiệp đặt director là "giám đốc khối", "giám đốc bộ phận" hoặc "giám đốc kinh doanh" để chỉ rõ đó là người phụ trách một mảng.

Công ty khởi nghiệp và công ty nhỏ. Chức danh hay bị nâng: một người quản ba nhân viên vẫn được gọi là marketing director. Không sai luật, nhưng khi chuyển sang công ty lớn, chức danh này thường được quy đổi lại thành manager, và người giữ nó nên chuẩn bị giải thích phạm vi thật của mình.

Sơ đồ báo cáo bằng chữ trong ba kiểu công ty

Dưới đây là ba chuỗi báo cáo hay gặp, đọc từ dưới lên. Bạn đặt vị trí của mình vào chuỗi giống công ty mình nhất để thấy manager và director nằm ở đâu.

  • Tập đoàn đa quốc gia, văn phòng tại Việt Nam: nhân viên kinh doanh → sales manager → senior sales manager → sales director → country general manager → vice president khu vực. Ở đây director đứng cách nhân viên ba bậc.
  • Doanh nghiệp Việt khoảng năm trăm người: nhân viên → trưởng nhóm → trưởng phòng kinh doanh (sales manager) → giám đốc kinh doanh (sales director) → tổng giám đốc. Director thường kiêm phó tổng giám đốc phụ trách mảng.
  • Công ty khoảng năm mươi người: nhân viên → trưởng phòng → giám đốc. Không có bậc director riêng; trưởng phòng ở đây làm cả việc của manager lẫn một phần việc của director.
  • Công ty tư vấn, kiểm toán: chuyên viên → senior → manager → senior manager → director → partner. Director ở đây là chuyên gia dẫn hồ sơ khách hàng lớn, không nhất thiết quản nhiều người.

Khi đọc tin tuyển dụng, đừng nhìn chữ director mà đoán cấp. Nhìn dòng "báo cáo cho ai" và "quản lý bao nhiêu người" trong tin. Một "director" báo cáo cho trưởng phòng là chức danh được nâng; một "manager" báo cáo thẳng cho tổng giám đốc và quản ba trưởng nhóm thì thực chất đã ở tầm director.

Dịch manager và director sang tiếng Việt cho khỏi lệch

Không có một từ tiếng Việt khớp hoàn toàn với mỗi chữ. Cách an toàn là dịch theo đơn vị người đó phụ trách. Bảng sau là các cặp hay dùng ở doanh nghiệp trong nước.

Tiếng AnhNên dịchTránh dịch
Finance managerTrưởng phòng tài chínhGiám đốc tài chính (dễ lẫn với CFO)
Finance directorGiám đốc tài chính, nếu là người đứng đầu tài chính cả công ty; nếu không thì giám đốc khối tài chínhTrưởng phòng tài chính
HR managerTrưởng phòng nhân sựQuản lý nhân sự (mơ hồ, nghe như một nghiệp vụ)
HR directorGiám đốc nhân sựTrưởng ban nhân sự
Store managerCửa hàng trưởngGiám đốc cửa hàng
Project managerQuản lý dự ánTrưởng phòng dự án (chỉ đúng khi là người đứng đầu phòng)
Managing directorTổng giám đốc hoặc giám đốc điều hànhGiám đốc quản lý

Với hợp đồng lao động và quyết định bổ nhiệm, ghi chức danh tiếng Việt theo đúng tên trong quy chế tổ chức của công ty, rồi mới đặt tiếng Anh trong ngoặc. Bản tiếng Anh không thay được tên chức danh trong văn bản nội bộ bằng tiếng Việt.

Ghi trên danh thiếp, chữ ký email và CV

Ba chỗ này có người đọc khác nhau nên cách ghi cũng hơi khác. Các ví dụ dưới dùng tên giả định.

  • Danh thiếp, đúng: Trần Minh Khang · Trưởng phòng Kinh doanh · Sales Manager · Công ty TNHH B. Hai thứ tiếng cùng chỉ một cấp.
  • Danh thiếp, sai: Trần Minh Khang · Giám đốc Kinh doanh · Sales Manager. Mặt tiếng Việt nâng cấp so với mặt tiếng Anh, khách nước ngoài và khách trong nước hiểu hai cấp khác nhau.
  • Chữ ký email, đúng: Lê Thu Hà | Marketing Director, Khối Tiêu dùng | Công ty Cổ phần C. Thêm tên khối để người nhận biết bạn phụ trách mảng nào.
  • CV, đúng: Sales Manager, khách hàng doanh nghiệp (quản lý 8 người, báo cáo Sales Director). Một dòng ngoặc giúp nhà tuyển dụng quy đổi cấp mà không phải đoán.
  • CV, nên tránh: ghi "Director" trơn khi bạn chỉ quản ba người mà không giải thích. Người phỏng vấn sẽ hỏi lại, và câu trả lời lúng túng làm mất điểm hơn là ghi khiêm tốn từ đầu.

Nếu công ty bạn dùng chức danh lệch chuẩn thị trường, cứ ghi đúng chức danh công ty trên CV, nhưng thêm phạm vi bằng số người và người bạn báo cáo. Ghi khác chức danh chính thức sẽ vướng khi bên tuyển dụng gọi xác minh.

Bốn câu hỏi để biết mình nên ghi manager hay director

Khi lên chức hoặc khi chuyển việc, bạn trả lời lần lượt bốn câu sau rồi mới chốt chữ trên danh thiếp.

  1. Cấp dưới trực tiếp của bạn là ai? Nếu là nhân viên làm việc, nghiêng về manager. Nếu là những người tự quản đội của họ, nghiêng về director.
  2. Bạn có quyền đề xuất và phân bổ ngân sách cho nhiều đội không? Chỉ tiêu tiền trong khoản được giao là việc của manager; chia tiền giữa các đội là việc của director.
  3. Bạn báo cáo cho ai? Báo cáo cho người đứng đầu công ty hoặc ban điều hành thì tầm director hợp lý. Báo cáo cho một giám đốc khác thì thường là manager hoặc senior manager.
  4. Quyết định khó nhất tháng trước của bạn là gì? Nếu là chuyện ai làm việc gì, hạn nào, đó là quyết định của manager. Nếu là chuyện có làm mảng đó hay không, đó là quyết định của director.

Ví dụ: chị Hà quản sáu nhân viên nội dung và hai nhân viên quảng cáo, báo cáo cho giám đốc marketing, tự chi trong khoản ngân sách quý. Chị là marketing manager, dù công ty cũ từng in danh thiếp "Marketing Director" cho chị. Khi chuyển việc, chị ghi đúng chức danh cũ nhưng thêm dòng phạm vi, và được xếp đúng bậc ngay vòng đầu.

Câu hỏi thường gặp

Director có phải lúc nào cũng là giám đốc không?

Không. Ở công ty theo mô hình Mỹ, director là một bậc quản lý phụ trách một mảng, dưới vice president. Dịch thành "giám đốc" thì nên kèm tên mảng như giám đốc kinh doanh, giám đốc khối, để không lẫn với người đứng đầu công ty.

Senior manager và director cái nào cao hơn?

Trong đa số thang chức danh, director cao hơn senior manager một bậc. Senior manager thường quản một đơn vị lớn hoặc vài đội nhỏ, còn director quản cả mảng và chịu trách nhiệm ngân sách, định biên của mảng đó.

Manager dịch là trưởng phòng hay quản lý?

Nếu người đó đứng đầu một phòng thì dịch trưởng phòng. Nếu là quản lý dự án, quản lý cửa hàng, quản lý khách hàng thì dùng chữ quản lý hoặc chức danh quen của ngành như cửa hàng trưởng. Không có một từ dùng chung cho mọi trường hợp.

Ở Anh vì sao người ta ngại dùng chữ director?

Vì theo luật công ty ở Anh, director thường hiểu là người có tên trong danh sách giám đốc công ty đã đăng ký và chịu trách nhiệm pháp lý cá nhân. Người quản lý cấp cao không thuộc danh sách đó hay được gọi là head of hoặc senior manager.

Công ty nhỏ cho mình chức danh director thì có nên nhận không?

Nhận được, đó là chức danh chính thức của bạn. Nhưng khi ghi CV hay hồ sơ nghề nghiệp, nên thêm số người quản lý và người bạn báo cáo, để công ty sau quy đổi đúng bậc và không đặt nghi vấn về chức danh.

Một người vừa là manager vừa là director được không?

Được, ở công ty nhỏ người đứng đầu một mảng thường kiêm luôn việc quản đội trực tiếp. Khi đó chọn một chức danh theo phần việc nặng hơn để in danh thiếp, còn phần kiêm nhiệm ghi trong quyết định phân công.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138