Chăm sóc khách hàng, tiếng Anh customer service hoặc customer support, là giúp khách khi họ cần: trả lời câu hỏi, xử lý khiếu nại, sửa lỗi. Customer success là chủ động giúp khách dùng sản phẩm đạt được kết quả họ mong muốn, để họ dùng tiếp, gia hạn và mua thêm. Một bên phản hồi, một bên đi trước.
Chữ customer success sinh ra ở các công ty phần mềm bán thuê bao, nơi doanh thu đến từ việc khách gia hạn hằng năm. Ở Việt Nam, chữ này lan sang nhiều ngành khác và đôi khi bị gắn cho bộ phận chăm sóc khách hàng cũ cho mới mẻ. Bài này tách nghĩa các chức danh customer service, customer support, customer success, customer experience, chỉ vị trí trong sơ đồ và gợi ý cách ghi tiếng Việt sát việc thật.
Bảng phân biệt bốn chữ cùng bắt đầu bằng customer
Viết tắt CS dùng cho cả customer service lẫn customer success, nên luôn viết đủ khi ra ngoài.
| Chữ | Tiếng Việt nên ghi | Kiểu làm việc | Đo bằng |
|---|---|---|---|
| Customer service | Chăm sóc khách hàng, dịch vụ khách hàng | Phản hồi khi khách liên hệ: hỏi, khiếu nại, đổi trả | Thời gian phản hồi, mức hài lòng sau mỗi lần liên hệ |
| Customer support | Hỗ trợ khách hàng | Phản hồi, thiên về vấn đề kỹ thuật của sản phẩm | Thời gian xử lý sự cố, số yêu cầu tồn |
| Customer success | Đồng hành khách hàng, phát triển thành công khách hàng | Chủ động theo dõi và giúp khách đạt kết quả | Tỉ lệ gia hạn, tỉ lệ khách rời bỏ, doanh thu mở rộng |
| Customer experience (CX) | Trải nghiệm khách hàng | Thiết kế và cải tiến toàn bộ hành trình khách | Chỉ số trải nghiệm tổng, các điểm gây khó chịu được xoá bỏ |
Chữ "đồng hành khách hàng" chưa thống nhất trong tiếng Việt; một số công ty dùng "quản lý thành công khách hàng" hoặc giữ nguyên tiếng Anh. Chọn một cách và dùng thống nhất trong công ty.
Customer success làm phần việc lớn nào
Người làm customer success, thường gọi là customer success manager (CSM), phụ trách một danh mục khách sau khi họ đã ký hợp đồng. Việc chính: đưa khách vào sử dụng (onboarding), theo dõi mức độ khách dùng sản phẩm, gặp định kỳ để xem khách đã đạt mục tiêu ban đầu chưa, phát hiện sớm dấu hiệu khách sắp bỏ, và gợi ý gói cao hơn khi khách đã sẵn sàng. Khi khách gặp sự cố kỹ thuật, CSM chuyển cho đội hỗ trợ chứ không tự sửa.
Ví dụ giả định: chị Ngân là CSM của Công ty TNHH B bán phần mềm quản lý kho theo thuê bao năm. Chị phụ trách khoảng bốn mươi khách. Tháng đầu sau ký, chị hướng dẫn khách thiết lập; quý nào chị cũng hẹn họp ngắn với từng khách để xem số đơn xử lý trên phần mềm có tăng không. Thấy một khách ba tuần không đăng nhập, chị gọi hỏi trước khi họ quyết định không gia hạn.
So với account manager, CSM gần như cùng đối tượng nhưng khác trọng tâm: account manager lo quan hệ thương mại và bán thêm, CSM lo khách dùng hiệu quả. Ở công ty nhỏ, hai việc có thể do một người làm; ở công ty lớn, hai người phối hợp trên cùng một khách.
Chăm sóc khách hàng làm phần việc lớn nào
Chăm sóc khách hàng tiếp nhận mọi liên hệ đến từ khách: điện thoại, tin nhắn, email, bình luận trên trang. Việc chính là trả lời đúng, nhanh, xử lý khiếu nại theo quy trình, ghi nhận phản ánh để chuyển bộ phận liên quan, và theo đến khi khách nhận được kết quả. Ở ngành bán lẻ, chăm sóc khách hàng còn xử lý đổi trả, bảo hành.
Ranh giới với telesales nằm ở chỉ tiêu: chăm sóc khách hàng không mang chỉ tiêu bán, dù có khi được khuyến khích giới thiệu sản phẩm. Ranh giới với customer success nằm ở thế chủ động: chăm sóc khách hàng chờ khách liên hệ, customer success đi tìm khách trước khi có vấn đề.
Ví dụ giả định: bạn Phúc làm nhân viên chăm sóc khách hàng cho một cửa hàng trực tuyến đồ gia dụng. Mỗi ca bạn trả lời khoảng sáu mươi tin nhắn hỏi về hàng, giao hàng, đổi trả, và xử lý năm sáu khiếu nại. Bạn được đo bằng thời gian phản hồi và điểm hài lòng khách chấm sau mỗi lần chat, không đo bằng doanh số. Đó là chăm sóc khách hàng thuần, dù công ty đặt tên bộ phận là "customer success".
Sơ đồ báo cáo của khối khách hàng
Ở công ty bán lẻ, dịch vụ tiêu dùng, sơ đồ chữ phổ biến: Nhân viên chăm sóc khách hàng (customer service representative) → Trưởng nhóm (team leader) → Giám sát (supervisor) → Trưởng phòng chăm sóc khách hàng (customer service manager) → Giám đốc vận hành hoặc giám đốc dịch vụ khách hàng.
Ở công ty phần mềm thuê bao: Customer success associate → Customer success manager → Senior CSM hoặc team lead → Head of customer success hoặc VP customer success → Chief customer officer hoặc CEO. Đội hỗ trợ kỹ thuật (support) thường là nhánh song song, cùng báo cáo về giám đốc khách hàng.
Chief customer officer, viết tắt CCO, là giám đốc khách hàng, cấp lãnh đạo phụ trách cả hành trình khách. Lưu ý CCO cũng là viết tắt của chief commercial officer (giám đốc thương mại); trên danh thiếp và sơ đồ nên viết đủ để tránh nhầm hai vai trò rất khác nhau.
Ở công ty nhỏ chưa có tầng giám đốc khách hàng, đội chăm sóc khách hàng thường báo cáo thẳng trưởng phòng kinh doanh. Cách đặt này tiện nhưng dễ khiến chăm sóc khách hàng bị kéo sang bán hàng; nếu muốn giữ đúng vai trò, hãy ghi rõ chỉ tiêu của đội trong quyết định thành lập bộ phận.
Công ty không bán thuê bao có cần customer success không
Mô hình customer success hợp nhất khi doanh thu phụ thuộc vào việc khách quay lại đều đặn: phần mềm thuê bao, dịch vụ bảo trì theo năm, gói đào tạo dài hạn, dịch vụ cho doanh nghiệp ký hợp đồng khung. Ở đó, giữ một khách cũ thường rẻ hơn tìm một khách mới, nên đáng đặt người chuyên lo việc này.
Với cửa hàng bán lẻ mỗi khách mua một lần, chức danh customer success ít có nghĩa. Việc giữ khách ở đây thuộc về chăm sóc khách hàng và marketing khách hàng thân thiết (loyalty marketing), với các chức danh như chuyên viên chương trình khách hàng thân thiết hay CRM executive, tức chuyên viên quản lý quan hệ khách hàng trên dữ liệu.
Một số ngành ở giữa, như trung tâm ngoại ngữ, phòng tập, dịch vụ chăm sóc sức khoẻ theo gói, bắt đầu dùng chữ customer success cho người theo sát học viên, hội viên để họ học, tập đủ và gia hạn. Cách dùng này hợp lý nếu người giữ chức danh thật sự được đo bằng tỉ lệ gia hạn; nếu không, gọi là nhân viên chăm sóc học viên hay chăm sóc hội viên rõ hơn.
Ghi chức danh khối khách hàng trên danh thiếp, CV
Chăm sóc khách hàng ghi tiếng Anh là customer service executive hoặc customer service representative. Mẫu chữ ký email: Trần Hữu Phúc | Nhân viên Chăm sóc Khách hàng / Customer Service Executive | Công ty TNHH B.
Customer success manager nên kèm giải nghĩa tiếng Việt. Mẫu danh thiếp: Phan Bảo Ngân — Chuyên viên Đồng hành Khách hàng / Customer Success Manager. Chữ manager ở đây giống account manager: quản lý danh mục khách, không nhất thiết quản lý người.
Không ghi customer success nếu bạn chỉ phản hồi khi khách liên hệ. Người tuyển vị trí CSM sẽ hỏi về tỉ lệ gia hạn, khách rời bỏ; nếu bạn chưa từng theo những con số đó, hồ sơ sẽ lộ ngay.
CV nêu danh mục khách và chỉ số. Ví dụ: Customer Success Manager, phụ trách 40 khách doanh nghiệp dùng phần mềm theo thuê bao năm, giữ tỉ lệ gia hạn khoảng chín phần mười.
Viết tắt CSKH chỉ dùng nội bộ. Trên tài liệu gửi khách, viết đủ "chăm sóc khách hàng".
Lỗi hay gặp khi dùng các chữ customer
Phần nhiều lỗi đến từ việc đổi tên bộ phận mà không đổi việc:
- Đổi tên phòng chăm sóc khách hàng thành customer success nhưng giữ nguyên cách làm phản hồi. Khách và ứng viên đều bị kỳ vọng sai.
- Viết tắt CS trên sơ đồ tổ chức mà không giải nghĩa. Người đọc không biết đó là customer service hay customer success.
- Dịch customer success là "thành công khách hàng" trơ trọi. Cụm này không rõ nghĩa trong tiếng Việt; thêm chữ "quản lý" hoặc "đồng hành" phía trước.
- Gọi nhân viên trực tổng đài là customer experience executive. Trải nghiệm khách hàng là việc thiết kế và cải tiến hành trình, không phải trả lời cuộc gọi.
- Ghi CCO trên danh thiếp mà không viết đủ. Đối tác có thể tưởng bạn là giám đốc thương mại.
Nếu công ty đang chuyển từ mô hình chăm sóc phản hồi sang customer success, hãy đổi tên cùng lúc với đổi chỉ tiêu. Đổi tên trước, đổi việc sau thì trong khoảng giữa không ai biết mình được đo bằng gì.
Tự xác định bạn thuộc nhóm nào
Bốn câu hỏi, dừng ở câu đầu tiên bạn trả lời "có":
- Bạn có chỉ tiêu tỉ lệ gia hạn hoặc tỉ lệ khách rời bỏ cho một danh mục khách cụ thể không? Có thì bạn làm customer success.
- Bạn có thiết kế lại quy trình, hành trình khách và đo trải nghiệm tổng thể không? Có thì bạn làm customer experience.
- Phần lớn việc của bạn là xử lý sự cố kỹ thuật của sản phẩm? Có thì customer support hoặc hỗ trợ kỹ thuật.
- Phần lớn việc là trả lời câu hỏi, khiếu nại, đổi trả khi khách liên hệ? Đó là chăm sóc khách hàng.
Câu trả lời giúp bạn chọn chữ cho CV, và nếu bạn là quản lý, giúp đặt đúng chỉ tiêu cho từng người trong đội.
Nhiều người ở vị trí lai, chẳng hạn trực chat buổi sáng và gọi điện cho khách sắp hết hạn hợp đồng buổi chiều. Trường hợp này, chọn chức danh theo chỉ tiêu bạn được đánh giá cuối kỳ, vì đó là thứ công ty thật sự kỳ vọng ở bạn, rồi kể phần việc còn lại trong mô tả.
Câu hỏi thường gặp
Customer success là gì?
Customer success là bộ phận hoặc chức danh chủ động giúp khách dùng sản phẩm đạt kết quả họ mong muốn, để khách gia hạn và mua thêm. Chữ này phổ biến nhất ở công ty phần mềm bán theo thuê bao.
CSM là viết tắt của gì?
CSM là customer success manager, người phụ trách một danh mục khách sau khi ký hợp đồng, theo dõi mức sử dụng và kết quả của khách. Chữ manager ở đây là quản lý danh mục khách, không nhất thiết quản lý người.
Nhân viên chăm sóc khách hàng tiếng Anh là gì?
Thường ghi customer service executive hoặc customer service representative. Nếu việc thiên về xử lý sự cố kỹ thuật của sản phẩm thì customer support executive tả đúng hơn, còn người trực tổng đài có thể ghi call center agent.
Customer service và customer success khác nhau thế nào?
Customer service phản hồi khi khách liên hệ và được đo bằng tốc độ, mức hài lòng sau mỗi lần xử lý. Customer success chủ động theo dõi khách trước khi có vấn đề và được đo bằng tỉ lệ gia hạn, tỉ lệ khách rời bỏ.
Trưởng phòng chăm sóc khách hàng tiếng Anh là gì?
Ghi customer service manager. Nếu bộ phận theo mô hình customer success thì head of customer success. Người phụ trách cả hành trình khách ở cấp lãnh đạo là chief customer officer, nên viết đủ để không nhầm với giám đốc thương mại.