Sales admin, viết đủ là sales administrator, là nhân viên hành chính kinh doanh: người xử lý giấy tờ, đơn hàng, hợp đồng và số liệu để đội bán hàng tập trung đi gặp khách. Sales admin không mang chỉ tiêu doanh số riêng và không tự chốt khách, nhưng nếu thiếu người này thì đơn sai giá, giao trễ, công nợ treo là chuyện hằng tuần.
Khó nhất với chức danh này là có tới bốn năm tên gọi gần nhau: sales admin, sales support, sales coordinator, sales assistant, trợ lý kinh doanh, thư ký kinh doanh. Mỗi công ty dùng một chữ cho gần như cùng một việc, hoặc dùng cùng một chữ cho việc khác nhau. Bài này tách từng chữ ra, chỉ chỗ khác nhau thật, và gợi ý cách ghi để người đọc danh thiếp, CV hiểu đúng phạm vi việc của bạn.
Sales admin làm phần việc lớn nào
Phần việc của sales admin xoay quanh dòng chảy của một đơn hàng. Khi nhân viên kinh doanh chốt xong, sales admin nhận thông tin, kiểm giá với bảng giá đã duyệt, lên đơn trên phần mềm, soạn hợp đồng hoặc đơn đặt hàng theo mẫu, chuyển cho kho hoặc bộ phận giao vận, theo dõi hàng đã đi chưa, xuất hoá đơn hoặc chuyển yêu cầu cho kế toán, rồi nhắc công nợ khi đến hạn. Cuối tháng, sales admin tổng hợp doanh số theo người, theo khách, theo sản phẩm để trưởng phòng họp.
Ranh giới với nhân viên kinh doanh rõ: sales admin không tự hứa giá, không tự hẹn ngày giao ngoài khả năng kho, không đàm phán. Ranh giới với kế toán cũng rõ: sales admin theo dõi và nhắc công nợ, còn hạch toán, đối chiếu sổ là việc của kế toán công nợ.
Ví dụ giả định ở Công ty TNHH B, bạn Linh làm sales admin cho đội sáu người. Một ngày bình thường Linh lên khoảng hai mươi đơn, gửi ba bản hợp đồng cho khách ký, trả lời vài cuộc gọi khách hỏi hàng đến đâu, và chiều thứ sáu gửi bảng doanh số tuần. Linh không có chỉ tiêu bán, nhưng có chỉ tiêu về số đơn sai và số ngày xử lý.
Bảng phân biệt sales admin với các chức danh gần nó
Năm chức danh hay bị dùng lẫn. Cột cuối cho biết dấu hiệu nhận ra trong mô tả công việc.
| Chức danh | Trọng tâm | Báo cáo cho | Dấu hiệu trong mô tả việc |
|---|---|---|---|
| Sales admin (sales administrator) | Giấy tờ, đơn hàng, hợp đồng, số liệu bán hàng | Trưởng phòng kinh doanh | Lên đơn, soạn hợp đồng, theo dõi công nợ, báo cáo doanh số |
| Sales support | Hỗ trợ đội bán ở mặt chuyên môn: báo giá, hồ sơ thầu, tài liệu kỹ thuật | Trưởng phòng hoặc trưởng nhóm kinh doanh | Soạn báo giá, chuẩn bị hồ sơ dự thầu, trả lời câu hỏi kỹ thuật của khách |
| Sales coordinator | Điều phối giữa kinh doanh, kho, giao vận, khách | Trưởng phòng kinh doanh hoặc chuỗi cung ứng | Lên lịch giao, xử lý đơn gấp, giải quyết khi các bộ phận vênh nhau |
| Sales assistant, trợ lý kinh doanh | Hỗ trợ một người cụ thể, thường là giám đốc kinh doanh | Một quản lý cụ thể | Sắp lịch, chuẩn bị họp, theo dõi việc giao cho cấp dưới |
| Sales operations | Quy trình, công cụ, dữ liệu của cả bộ máy bán hàng | Giám đốc kinh doanh | Thiết lập phần mềm quản lý khách hàng, chia địa bàn, phân tích phễu bán hàng |
Ở công ty nhỏ, một người có thể làm cả sales admin lẫn sales coordinator. Khi đó chọn tên theo phần việc chiếm nhiều thời gian nhất. Sales operations là cấp khác hẳn, thường đòi kinh nghiệm phân tích và thiết kế quy trình, đừng ghi chữ này chỉ vì bạn có làm báo cáo doanh số.
Sales admin đứng ở đâu trong sơ đồ
Sales admin thường nằm trong phòng kinh doanh, báo cáo trực tiếp cho trưởng phòng kinh doanh, không báo cáo cho từng nhân viên kinh doanh dù làm việc với họ cả ngày. Sơ đồ chữ: Sales admin → Sales manager → Sales director. Ở công ty lớn có thể có thêm một tầng: Sales admin → Sales admin supervisor hoặc trưởng nhóm hành chính kinh doanh → Sales manager.
Có công ty đặt sales admin dưới bộ phận vận hành hoặc dịch vụ khách hàng thay vì phòng kinh doanh, vì muốn tách người lên đơn khỏi người bán để kiểm soát giá. Cách đặt này hợp lý ở ngành phân phối nhiều đơn nhỏ, nơi một sales admin xử lý đơn của hàng chục nhân viên bán hàng. Nếu công ty bạn làm vậy, chức danh có thể là "nhân viên xử lý đơn hàng" (order processing executive), sát hơn sales admin.
Điểm cần nhớ khi vẽ sơ đồ: sales admin là chức năng hỗ trợ, nên vẽ ở nhánh bên, không vẽ chen giữa nhân viên kinh doanh và trưởng phòng. Vẽ chen vào giữa làm người đọc tưởng nhân viên kinh doanh phải báo cáo qua sales admin, gây hiểu sai quyền hạn.
Sales admin ở công ty Việt và công ty nước ngoài khác nhau thế nào
Ở nhiều công ty Việt quy mô nhỏ, sales admin là "người lo mọi thứ không phải bán": vừa lên đơn, vừa nghe điện thoại tổng đài, vừa đặt vé công tác cho trưởng phòng, có khi kiêm cả thủ quỹ thu tiền mặt của khách lẻ. Chức danh vẫn ghi sales admin, nhưng phạm vi rộng hơn nhiều so với tên gọi. Người từ môi trường này chuyển sang công ty nước ngoài hay bất ngờ vì phạm vi việc bị cắt gọn, đổi lại quy trình chặt và mỗi bước đều có biểu mẫu.
Ở công ty đa quốc gia, sales admin thường gắn với một hệ thống quản lý doanh nghiệp, kiểu phần mềm ERP, và chịu trách nhiệm về độ đúng của dữ liệu trên đó: mã khách, điều khoản thanh toán, giá theo hợp đồng khung. Một số tập đoàn còn tách thành hai chức danh: order management executive (quản lý đơn hàng) và sales reporting analyst (phân tích báo cáo bán hàng). Đọc tin tuyển dụng thấy hai chữ này, bạn có thể hiểu đó là hai nửa của công việc sales admin quen thuộc.
Khi chuyển từ công ty Việt sang công ty nước ngoài hoặc ngược lại, đừng chỉ chép tên chức danh cũ vào CV. Viết thêm một dòng nói rõ bạn thuộc kiểu nào: Sales Admin, hỗ trợ đội 8 nhân viên kinh doanh, xử lý khoảng 400 đơn mỗi tháng trên ERP, kiêm theo dõi công nợ 60 khách đại lý. Dòng ấy cho người tuyển biết ngay phạm vi, khỏi phải đoán từ tên gọi.
Ghi tiếng Việt cho sales admin thế nào là đúng
Nhân viên hành chính kinh doanh là bản dịch sát nhất. Dùng cho hợp đồng lao động, quyết định, sơ đồ tổ chức. Mẫu danh thiếp: Trần Mỹ Linh — Nhân viên hành chính kinh doanh / Sales Admin.
Nhân viên hỗ trợ kinh doanh hợp với sales support hơn. Nếu phần lớn việc của bạn là soạn báo giá, hồ sơ thầu, tài liệu kỹ thuật, hãy ghi hỗ trợ kinh doanh thay vì hành chính kinh doanh.
Thư ký kinh doanh nên tránh. Chữ thư ký gợi việc phục vụ một người, không đúng với sales admin phục vụ cả đội; lại dễ bị đọc là cấp thấp hơn thực tế.
Trợ lý kinh doanh chỉ dùng khi bạn hỗ trợ một quản lý cụ thể. Nếu bạn làm cho giám đốc kinh doanh và lo lịch, họp, báo cáo cho riêng người đó, ghi Trợ lý Giám đốc Kinh doanh / Assistant to Sales Director, rõ hơn chữ sales assistant chung chung.
Đừng ghi "Sales Admin Executive" hoặc "Admin Sales". Cụm đầu thừa chữ, cụm sau đảo trật tự khiến người nước ngoài đọc thành "người bán dịch vụ hành chính".
Lỗi hay gặp với chức danh sales admin
Phần lớn rắc rối đến từ việc tin tuyển dụng hoặc danh thiếp không nói thật phạm vi việc:
- Tuyển sales admin nhưng giao chỉ tiêu doanh số. Khi đó người được tuyển là nhân viên kinh doanh kiêm hành chính, nên ghi rõ trong tin để người ứng tuyển cân nhắc.
- Ghi sales admin trên CV trong khi thực tế bạn soạn hồ sơ thầu kỹ thuật cả năm. Người tuyển dụng ngành kỹ thuật tìm sales support sẽ bỏ qua hồ sơ của bạn.
- Dịch "admin" thành "quản trị viên". Admin trong sales admin là hành chính, không phải người quản trị hệ thống.
- Sơ đồ tổ chức vẽ sales admin báo cáo cho một nhân viên kinh doanh giỏi nhất. Sales admin nên báo cáo cho người có quyền phân việc, thường là trưởng phòng.
- Ghi tắt "SA" trong chữ ký email gửi khách. Khách không biết SA là gì; viết đủ.
Một mẹo nhỏ khi viết CV: dưới chức danh sales admin, nêu quy mô bằng con số công việc, ví dụ số đơn xử lý mỗi tháng hay số nhân viên kinh doanh bạn hỗ trợ. Con số đó nói về cấp độ việc rõ hơn mọi tính từ.
Cách chọn đúng tên cho vị trí hỗ trợ trong phòng kinh doanh
Nếu bạn là người làm nhân sự đang đặt tên vị trí mới, đi qua năm bước này:
- Liệt kê việc của vị trí trong một tuần điển hình và ghi số giờ ước tính cho từng việc.
- Gộp việc thành ba nhóm: giấy tờ và đơn hàng, chuyên môn bán hàng (báo giá, hồ sơ thầu), điều phối giữa các bộ phận.
- Nhóm chiếm trên một nửa số giờ quyết định tên: giấy tờ là sales admin, chuyên môn là sales support, điều phối là sales coordinator.
- Xác định vị trí phục vụ cả đội hay một người. Phục vụ một quản lý cụ thể thì đổi sang trợ lý.
- Chốt một tên tiếng Việt cho hợp đồng, một tên tiếng Anh cho danh thiếp, ghi cả hai vào bảng chức danh của công ty để lần tuyển sau dùng lại.
Làm vậy mất chừng nửa giờ nhưng tránh được việc cùng một ghế mà ba năm ba tên, khiến người cũ nghỉ việc ghi CV khác người mới, và sơ đồ tổ chức không ai đọc hiểu.
Nếu sau một năm phần việc đã đổi hẳn, chẳng hạn sales admin được giao soạn hồ sơ thầu là chính, hãy đổi tên bằng quyết định chứ đừng để người đó tự sửa danh thiếp. Tên mới phải đi kèm giấy tờ thì người giữ chức danh mới dùng được khi cần chứng minh kinh nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Sales admin có phải đi gặp khách không?
Thường không. Sales admin làm việc tại văn phòng, liên lạc với khách qua điện thoại và email để xác nhận đơn, gửi hợp đồng, nhắc thanh toán. Gặp khách để tư vấn và chốt đơn là việc của nhân viên kinh doanh.
Sales admin và sales support khác nhau ở điểm nào?
Sales admin lo giấy tờ và dòng chảy đơn hàng, còn sales support hỗ trợ đội bán ở mặt chuyên môn như soạn báo giá phức tạp, hồ sơ dự thầu, tài liệu kỹ thuật. Ở công ty nhỏ hai việc có thể do một người làm.
Sales admin tiếng Việt ghi trên hợp đồng là gì?
Bản sát nhất là nhân viên hành chính kinh doanh. Nếu việc thiên về hỗ trợ chuyên môn thì ghi nhân viên hỗ trợ kinh doanh. Chọn một tên và giữ thống nhất trên hợp đồng, quyết định và bảng lương.
Sales admin có chỉ tiêu doanh số không?
Thông thường không có chỉ tiêu doanh số riêng mà được đánh giá theo độ chính xác và tốc độ xử lý đơn, hợp đồng. Nếu vị trí có chỉ tiêu bán, đó là nhân viên kinh doanh kiêm hành chính và nên ghi rõ như vậy.
Sales coordinator có cao hơn sales admin không?
Không hẳn là cao hơn, mà khác trọng tâm. Sales coordinator điều phối giữa kinh doanh, kho, giao vận và khách, thường xử lý tình huống gấp nhiều hơn. Một số công ty xếp coordinator nhỉnh hơn admin một bậc, tuỳ bảng chức danh nội bộ.