ChucDanh.comChức Danh
Chức danh kinh doanh và marketing

Trade marketing là gì: khác brand marketing, merchandiser và cách ghi chức danh

Trade marketing là tiếp thị tại kênh bán: đưa sản phẩm lên kệ, làm chương trình cho nhà bán lẻ. Phân biệt với brand marketing, merchandiser, kèm cách ghi.

A young Vietnamese man kneels in a supermarket aisle adjusting rows of unmarked boxes on a low shelf, seen from the end of the aisle, bright fluorescent light

Trade marketing là tiếp thị hướng vào kênh bán và người mua tại điểm bán: làm sao để sản phẩm có mặt trên kệ, được trưng bày đúng chỗ, có chương trình khuyến mãi hấp dẫn nhà bán lẻ và người mua đang đứng trước kệ. Nếu brand marketing kéo người tiêu dùng muốn mua, trade marketing bảo đảm khi họ đến cửa hàng thì sản phẩm ở đó, dễ thấy và dễ quyết định.

Chữ "trade" ở đây là thương mại, nghĩa là các nhà bán lẻ, nhà phân phối, không phải xuất nhập khẩu. Vì vậy dịch trade marketing là "marketing thương mại" hay "tiếp thị thương mại" đều được, nhưng ít người hiểu. Bài này giải nghĩa nhóm chức danh trade marketing, so với brand marketing và merchandiser, chỉ vị trí trong sơ đồ và đưa cách ghi tiếng Việt dễ hiểu.

Trade marketing, brand marketing và merchandiser khác nhau ở đâu

Ba vị trí cùng lo cho một sản phẩm nhưng nhắm đối tượng khác nhau và làm việc ở chỗ khác nhau.

Tiêu chíBrand marketingTrade marketingMerchandiser (nhân viên trưng bày)
Đối tượng chínhNgười tiêu dùng cuốiNhà bán lẻ, nhà phân phối, người mua tại điểm bánKệ hàng, quầy, điểm bán cụ thể
Nơi làm việc chínhVăn phòng, làm với đại lý quảng cáoVăn phòng và thị trườngTại cửa hàng, siêu thị
Việc tiêu biểuĐịnh vị nhãn, quảng cáo, nội dungChương trình trưng bày, khuyến mãi kênh, vật phẩm tại điểm bánSắp hàng, kiểm hạn dùng, chụp ảnh báo cáo kệ
Đo bằngNhận biết, yêu thích, thị phầnĐộ phủ, vị trí trưng bày, hiệu quả chương trìnhTỉ lệ kệ đạt chuẩn, số điểm bán đi được
Báo cáo choMarketing managerTrade marketing manager, có khi thuộc khối kinh doanhGiám sát trưng bày hoặc giám sát bán hàng

Trade marketing là cầu nối giữa marketing và kinh doanh. Vì thế có công ty đặt bộ phận này trong khối marketing, có công ty đặt trong khối kinh doanh. Cả hai cách đều phổ biến; điều quan trọng là bộ phận có quyền dùng ngân sách chương trình kênh.

Người làm trade marketing làm phần việc lớn nào

Việc của trade marketing chia thành ba lớp. Lớp thứ nhất là kế hoạch kênh: với mỗi kênh (tạp hoá, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, thương mại điện tử), sản phẩm nào cần có mặt, trưng bày theo chuẩn nào, giá bán lẻ khuyến nghị bao nhiêu. Lớp thứ hai là chương trình: thưởng trưng bày cho cửa hàng, khuyến mãi theo mùa, chương trình tích luỹ cho nhà bán lẻ, chương trình dùng thử tại siêu thị. Lớp thứ ba là vật phẩm tại điểm bán, viết tắt POSM (point of sale materials), như kệ đứng, tủ trưng bày, hộp đựng, dây treo.

Ví dụ giả định: chị Trang là trade marketing executive của Công ty TNHH B bán bánh kẹo. Quý này chị soạn chương trình thưởng trưng bày cho tạp hoá ở ba tỉnh, đặt sản xuất hai nghìn kệ nhỏ đặt quầy thu ngân, phối hợp với giám sát bán hàng để chọn cửa hàng đủ điều kiện, rồi đo xem cửa hàng có kệ bán nhiều hơn cửa hàng không có kệ bao nhiêu phần trăm. Chị không làm quảng cáo truyền hình, cũng không trực tiếp sắp hàng.

Ở kênh hiện đại, trade marketing còn làm shopper marketing: nghiên cứu người mua đi lại trong siêu thị thế nào, nhìn kệ ra sao, để thiết kế vị trí và vật phẩm trưng bày. Một số công ty lớn tách thành chức danh riêng là shopper marketing manager.

Sơ đồ báo cáo của nhóm trade marketing

Mô hình phổ biến ở công ty hàng tiêu dùng: Trade marketing executive → Trade marketing manager (hoặc channel marketing manager) → Head of trade marketing hoặc Marketing director, có công ty thì báo cáo Sales director. Bên dưới, đội merchandiser có đường báo cáo riêng: Merchandiser → Merchandising supervisor (giám sát trưng bày) → Trade marketing manager hoặc ASM.

Ở công ty có nhiều kênh, trade marketing chia theo kênh: trade marketing kênh truyền thống, kênh hiện đại, kênh thương mại điện tử. Khi đó chức danh thêm tên kênh: Trade Marketing Executive — Modern Trade. Ở công ty nhỏ, trade marketing có thể chỉ một người, kiêm luôn việc quản lý đội trưng bày thời vụ.

Một điểm hay nhầm khi vẽ sơ đồ: merchandiser có thể là nhân viên của công ty dịch vụ bên ngoài (thuê theo dự án), không phải nhân viên của nhãn hàng. Vẽ họ bằng nét đứt, ghi tên đơn vị cung ứng dịch vụ, để không ai tưởng phòng trade marketing có thêm hàng chục nhân viên chính thức.

Bảng dịch chức danh trade marketing Việt–Anh

Một số chữ hay gặp trong nhóm này và cách ghi tiếng Việt dễ hiểu nhất.

Tiếng AnhTiếng Việt nên ghiGhi chú
Trade marketing executiveChuyên viên tiếp thị kênh bán hàngDễ hiểu hơn "chuyên viên marketing thương mại"
Trade marketing managerQuản lý tiếp thị kênh bán hàngCó thể thuộc khối kinh doanh
Channel marketing managerQuản lý tiếp thị theo kênhGần như đồng nghĩa trade marketing manager
Shopper marketing managerQuản lý tiếp thị người mua tại điểm bánChuyên về hành vi người mua trong cửa hàng
MerchandiserNhân viên trưng bàyỞ ngành thời trang, merchandiser là nghề khác, xem mục dưới
Activation executiveChuyên viên tổ chức hoạt động tại điểm bánDùng thử, sự kiện nhỏ tại siêu thị

POSM là vật phẩm tại điểm bán, không phải một chức danh. Đôi khi tin tuyển dụng ghi "nhân viên POSM" cho người theo dõi sản xuất và phân phát vật phẩm; tên chính xác hơn là chuyên viên vật phẩm tại điểm bán.

Merchandiser: một chữ, hai nghề

Trong ngành hàng tiêu dùng, merchandiser là nhân viên trưng bày, đi cửa hàng sắp xếp hàng theo chuẩn, kiểm hàng gần hết hạn, chụp ảnh kệ báo cáo. Đây là công việc ngoài thị trường, cấp nhân viên, thường gắn với đội trade marketing hoặc đội bán hàng.

Trong ngành thời trang, may mặc xuất khẩu, merchandiser là một nghề khác hẳn: người theo dõi đơn hàng với khách mua nước ngoài, làm việc với nhà máy về nguyên phụ liệu, mẫu, tiến độ giao hàng. Ở chuỗi bán lẻ thời trang, merchandiser còn có nghĩa là người lên kế hoạch mua hàng và phân bổ hàng cho cửa hàng. Ba nghĩa này không thay cho nhau được: người trưng bày siêu thị nộp vào vị trí merchandiser may mặc sẽ bị hỏi về nguyên phụ liệu, tiến độ cắt may, những thứ chưa từng làm, và ngược lại.

Khi ghi CV, hãy thêm chữ mô tả ngay sau chức danh: Merchandiser (nhân viên trưng bày kênh siêu thị) hoặc Merchandiser (theo dõi đơn hàng may mặc xuất khẩu). Thiếu phần trong ngoặc, hồ sơ của bạn dễ bị đưa nhầm sang người tuyển ngành khác.

Lỗi hay gặp với chức danh trade marketing

Những nhầm lẫn thường gặp trong tin tuyển dụng và trên danh thiếp:

  • Hiểu trade là xuất nhập khẩu rồi nộp đơn với kinh nghiệm hải quan. Trade marketing không liên quan đến xuất nhập khẩu.
  • Dịch trade marketing là "marketing thương mại điện tử". Thương mại điện tử chỉ là một kênh mà trade marketing có thể phụ trách.
  • Gọi nhân viên trưng bày là trade marketing executive. Người sắp hàng tại cửa hàng là merchandiser; trade marketing executive là người lập kế hoạch và đo hiệu quả.
  • Gọi người tổ chức sự kiện thương hiệu lớn là trade marketing. Sự kiện cho người tiêu dùng đại chúng thường thuộc brand marketing hoặc activation.
  • Ghi tắt TM trên danh thiếp. TM còn là viết tắt của telemarketing, dễ gây nhầm.

Nếu công ty bạn chưa có bộ phận trade marketing riêng mà việc này do một người marketing kiêm, nên ghi chức danh chung là chuyên viên marketing và nêu phần việc kênh bán trong mô tả, thay vì tạo chức danh mới chỉ cho một nửa công việc.

Ghi chức danh trade marketing trên danh thiếp và CV

Danh thiếp nên dùng chữ tiếng Việt dễ hiểu, vì người đọc là chủ cửa hàng, quản lý siêu thị. Mẫu: Lý Thu Trang — Chuyên viên Tiếp thị Kênh bán hàng / Trade Marketing Executive — Công ty TNHH B. Chủ tạp hoá đọc "tiếp thị kênh bán hàng" hiểu nhanh hơn "trade marketing".

Nếu phụ trách một kênh, ghi tên kênh. Ví dụ Trade Marketing Executive — Kênh siêu thị và cửa hàng tiện lợi. Nhà bán lẻ biết ngay bạn có phải người họ cần gặp.

CV nêu chương trình và kết quả đo được. Mẫu: Trade Marketing Executive, Công ty TNHH B: triển khai chương trình thưởng trưng bày cho 1.200 tạp hoá ở 3 tỉnh, theo dõi 2.000 kệ quầy thu ngân. Con số điểm bán cho thấy quy mô thật.

Merchandiser ghi tiếng Việt là nhân viên trưng bày. Không cần ghi chữ marketing; người tuyển ngành bán lẻ quen chữ trưng bày hơn.

Hợp đồng lao động giữ một tên tiếng Việt. "Chuyên viên tiếp thị kênh bán hàng" hoặc "chuyên viên trade marketing" đều được; quan trọng là thống nhất với quyết định và bảng chức danh nội bộ.

Tự kiểm: việc của bạn là trade marketing hay bán hàng

Nhiều người làm trade marketing ở công ty nhỏ bị giao thêm chỉ tiêu bán, nên ranh giới mờ. Bốn câu sau giúp bạn tách:

  1. Bạn có chỉ tiêu doanh số mang tên mình không? Nếu có và đó là tiêu chí chính, bạn đang làm bán hàng, phần trade marketing là phụ.
  2. Bạn có cầm ngân sách chương trình kênh và quyết định chia cho khu vực nào không? Có thì đó là dấu hiệu trade marketing rõ nhất.
  3. Kết quả của bạn được đo bằng độ phủ, vị trí trưng bày, hiệu quả chương trình? Có thì bạn đúng là trade marketing.
  4. Bạn có trực tiếp đi sắp hàng mỗi ngày không? Nếu đó là phần lớn thời gian, chức danh đúng là nhân viên trưng bày.

Kết quả bốn câu nên ghi vào phần mô tả trong CV, ngay dưới chức danh. Một câu như "phụ trách ngân sách chương trình kênh của ba tỉnh, không mang chỉ tiêu doanh số cá nhân" tiết kiệm cho người tuyển cả một vòng hỏi đáp và giúp bạn được xếp vào đúng nhóm hồ sơ.

Câu hỏi thường gặp

Trade marketing tiếng Việt là gì?

Trade marketing có thể dịch là tiếp thị thương mại hoặc tiếp thị kênh bán hàng. Cách thứ hai dễ hiểu hơn với người ngoài ngành vì cho thấy công việc hướng vào nhà bán lẻ, nhà phân phối và điểm bán.

Trade marketing khác brand marketing thế nào?

Brand marketing hướng tới người tiêu dùng cuối để tạo nhu cầu và yêu thích nhãn hàng. Trade marketing hướng tới kênh bán và điểm bán để bảo đảm sản phẩm có mặt, trưng bày tốt và có chương trình hấp dẫn khi người mua đến cửa hàng.

Merchandiser là gì?

Trong ngành hàng tiêu dùng, merchandiser là nhân viên trưng bày hàng tại cửa hàng, siêu thị. Trong ngành may mặc, merchandiser là người theo dõi đơn hàng với khách mua và nhà máy. Cần đọc ngành của công ty để hiểu đúng.

POSM là gì?

POSM là point of sale materials, vật phẩm tại điểm bán như kệ đứng, tủ trưng bày, hộp đựng, dây treo. Trade marketing là bộ phận thường lên kế hoạch, đặt sản xuất và theo dõi việc sử dụng các vật phẩm này.

Trade marketing thuộc phòng marketing hay phòng kinh doanh?

Cả hai đều có. Nhiều công ty đặt trade marketing trong khối marketing, số khác đặt trong khối kinh doanh để gần đội bán hàng. Quan trọng là bộ phận này được giao ngân sách và quyền thực hiện chương trình kênh.

Shopper marketing có phải là trade marketing không?

Shopper marketing là một nhánh hẹp hơn của trade marketing, chuyên nghiên cứu hành vi người mua ngay trong cửa hàng như đường đi, cách nhìn kệ, lúc ra quyết định, để thiết kế trưng bày và chương trình tại điểm bán.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138